Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu/17

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

8. Nid ymfodlona Beirniaid diweddar ar wybodaeth ail law. Yn hytrach, hawliant ryddid i arfer eu llygaid, eu teimlad a'u barn eu hunain, gan ymddiried yn gyfangwbl yn yr hyn a dystiolaetha eu calon a'u rheswm iddynt ynglŷn â phob arwedd ar lenyddiaeth. Ceisiant ganfod peth fel y mae ynddo ei hun; nodant ac elfennant yr argraffiadau a wna arnynt hwy yn bersonol; a gwnânt ymgais ddiffuant i drosglwyddo'u teimlad a'u barn i'w darllenwyr.

Gwelir, felly, mai math o hunan-fywgraffiad enaid gonest ydyw Beirniadaeth Lenorol ddiweddar. Fel y dywed Anatole France: "Le bon critique est celui qui raconte les aventures de son âme au milieu des chefs-d'oeuvres," h.y., "Y Beirniad da ydyw hwnnw a edrydd anturiaethau ei enaid ymhlith gorchestweithiau."

Gellir ychwanegu'r â'r Beirniad da gam ymhellach, sef gwneuthur ei orau, nid yn unig i fynegi ei deimlad a'i farn, eithr, hefyd, i esbonio paham y teimla ac y barn fel y gwna; rhydd reswm dros y ffydd sydd ynddo. Dadlenna feddwl ei awdur; dehongla'i brofiad ei hun; a chais greu cyffelyb brofiad yn ei ddarllenydd.

9. Cyfieithwch a beirniedwch y dyfyniadau canlynol:

(a) It may be laid down as the definition of Criticism in its pure form, that it should consist in the application, in the most