PENNOD IV.
NAT A'R "HEN BINACL."
YR hyn a ofnai Nat a ddigwyddodd iddo. Clywodd Tomos Lewis fod Nat wedi cael ei saethu, a chan na chredai neb yn Llanelwid fod gwellhad yn bosibl, ar ôl i ddyn gael ei saethu, penderfynodd na chollai amser, ac yn union ar ôl te dydd Sul aeth lawr i ymweled â Nat. Curodd yn dawel wrth y drws.
"Shwd ych chi, Tomos Lewis," meddai Sali, gan ddyfod i'w gyfarfod. "Dewch miwn—peidwch sefyll wrth y drws, neu 'rych chi'n siwr o ga'l annw'd, wa'th mae'r drafft yn taro ar wegil dyn man yna—
"Shwd mae Nathaniel gyda chi heddi?" gofynnai Tomos Lewis, yn eu ddull arafaidd.
"O mae e yn gwella gan bwyll," atebai Sali. "Mae Arthur Jones—wi'n ffeilu'n deg â'i alw e'n Doctor Jones—yn i dendo fe, a mae e'n gweyd i fod e ma's o ddanjer erbyn hyn. Ond, wir, mae e wedi ca'l pwl caled, druan; a mae e wedi bod yn towlu gyment amboitu fel i fi ffaelu cael llygadyn o gysgu os dwy noswaith! Ond mi gewch chi weld e drostoch eich hunan!"
A gyda'r gair agorodd Sali ddrws y pen ucha'.
"Nat," meddai hi. "Dyma Tomos Lewis wedi dwad i dy weld di."
Nid oedd yr ystafell yn debyg iawn i ystafell dyn claf. Yr oedd Nat wedi bod yn tynnu mwgyn gyda phob ymwelwr, ac yr oedd yn "didor greu ei dewdarth" ar y gwely pan ddaeth Tomos Lewis i mewn. Eisteddai Arthur Jones wrth erchwyn y gwely, ac nid oedd y wên a lonnai ei wyneb wrth wrando ar ystorïau Nat wedi cilio.
"Mae'n dda gen i gl'wed," meddai Tomos Lewis, ar ôl edrych yn syn ar Nat, "eich bod chi'n gwella'n raddol. Shwd ych chi, Arthur Jones? Mae yn gysur mowr fod gennoch chi ddoctor da yma."
"Eitha' gwir," atebai Nat, "mae'r doctor wedi g'neyd ei waith yn gampus! Mae wedi tynnu deg shotsen arall o