Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Gŵr y Dolau.djvu/71

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

"Stim ots p'un, lawer," meddai'r ciwrat, "yr un fydd yn rhoi lleia' o drwbwl i chi."

"Trwbwl i fi!" ebe'r teiliwr yn fawreddog. "Do's dim yn rhoddi trwbwl i fi—ond rhyddiaith. Gallaf farddoni mor naturiol ag aderyn yn pyncio:

'A'm cân yn rhedeg i'm cof
Yn winaidd awen ynof,'

fel y deudodd yr hen Ddafydd."

"Falle taw penillion fyddai orau," meddai'r ciwrat, er na wyddai, druan, beth oedd y gwahaniaeth rhwng mesur cywydd a mesur salm.

"A beth yw enw y rhiain?" gofynnai Robin.

"Do's dim rhaid i fi ddweud hynny?" gofynnai'r ciwrat, gan wrido.

"Oes, yn siŵr," atebai'r teiliwr. "Wrth gwrs, mae gennym enghreifftiau lle mae beirddion wedi ymfodloni ar roddi ffug-enw i wrthrych eu serch. Geilw Dafydd ei Forfudd yn Wen, fel y gwna yn y llinellau:

Un wyf, pan bwyf heb Wen,
Afrywiog heb fawr awen.'

A chân Mynyddog am ei Wenno. Ac os dymunech mi a'i galwaf yn Wen neu yn Forfudd, neu yr un enw a fynnoch, ond yr enwau bastardaidd Saesneg sydd erbyn heddiw wedi ymgripian i gydarfer y werinos."

"Wel, galwch hi'n Gwladus," sisialai'r ciwrat, fel pe bai ofn arno ddweud ei henw, a chan wrido hyd at ei ddeuclust.

"O'r gore," ebe'r teiliwr. "Gwladus! Enw reit glên i chi:

Mae dweud ei henw ar hin oer
Yn gwneud i'm corff gynhesu.

Gwladus! Enw gwir Gymreig-mae'n odli â'melys,' 'Lewys'—nid Lewys' yw'ch enw chwi, ie fe?"

"Nage," meddai Rowlands, "William yw'n enw i." "Gresyn, gresyn!" ebe'r prydydd, "piti garw am hynny, oblegid basai'r odl yn naturiol a chymwys; ond ni wiw i ni feddwl am hynny 'rwan. Beth ydyw lliw gwallt y feinwen?"