Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Gŵr y Dolau.djvu/72

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

"Dŵn i ddim beth yw'r enw yn Gwmra'g," meddai'r ciwrat. "Auburn yw'r enw gyda'r Saeson."

"Pa fath liw yw'r oborn?" gofynnai Robin. "Mae gennym yn Gymraeg gyflawnder dihysbydd o enwau rhagorol ac ysblennydd ar liwiau. Chwi glywsoch yr hen rigwm, mae'n dra thebyg gennyf:

Giâr fach bert yw'n ngiâr fach i,
Coch a gwyn a melyn a du?

'Rwan deudwch i mi, coch neu wyn neu felyn neu ddu yw pluf eich giâr fach chwi?"

"Dyw e ddim yn goch nag yn felyn," ebe'r ciwrat yn ddryslyd. "Rhywbeth rhwng y ddou.'

"Aie? Gwawrgoch neu ruddaur, ynte? Arhoswch am eiliad," meddai Robin, gan ysgrifennu'n frysiog ar ddarn o bapur, "i mi gael gosod y ffeithiau hyn ar gof a chadw. Enw—Gwladus; gwallt—gwawrgoch? Ie, ewch ymlaen hefo'ch disgrifiad. Pa liw yw ei llygaid?"

"O dyna lawn digon, Robert Williams," dywedai Mr. Rowlands, "tynnwch ar eich dychymyg am y rhest."

"O'r gore ynte," ebe'r prydydd. "Pa bryd y byddwch yn ymofyn y penillion, oblegid credwyf mai Penillion Telyn a ddymunech gael?"

"A allwn eu cael erbyn fory?" gofynnai'r ciwrat.

"Cewch yn reit siŵr," ebe'r teiliwr. "Heno os hoffech alw ym mhen awr neu ddwy."

"Wel, heno fydde'n ore," ebe'r ciwrat. "Mi alwa' ar ôl y wasanaeth hwyrol yn yr eglwys."

"Bydd y penillion yn eich disgwyl," dywedai'r teiliwr yn bendant, gan godi ar ei draed a gosod ei bensil yn ei logell. Cododd Mr. Rowlands hefyd yn araf, gan fwmian rhyw—beth am bris y penillion.

"Ynghrog y bo'r pris!" llefai Robin. "Nid peth i'w brynu a'i werthu fel llwdn mewn marchnad neu frethyn mewn maelfa ydyw ffrwyth yr awen wir! Ond ar ôl i chwi glywed y penillion, gallwch roddi i'r bardd unrhyw gydnabyddiaeth a dybiech yn deilwng, fel y gwnâi Tywysogion Cymru yn yr hen oesoedd.