Mor wahanol yw pethau erbyn hyn! Ffasiwn yw crefydd gan lawer, ac o'r braidd y gellir cael digon o wrywod ynghyd ar noswaith waith i gynnal seiet. Nos Sul diwethaf bu'n ddadl yn Salem p'un a ddylid rhoddi heibio'r cyrddau gweddi teithiol neu beidio. Er na lwyddwyd i'w difetha y tro hwn, ofnaf fod eu dyddiau wedi eu rhifo.
. . . Clywaf lawer o hanes tad-cu a mam-gu gan Theophilus ac eraill. Mae'n dda gennyf ddychmygu gweled corun moel yr hen ŵr yn plygu fel corsen o flaen gwynt nerthol pan yn gwrando rhyw bregethwr seraffaidd yn pregethu yn Salem: neu ei weled ef yn brochgáu, a mam-gu wrth ei sgil, yr holl ffordd i Grug-y-bar neu Gapel Isaac, i gwrdd cwarter neu gymanfa; neu yn gadael pob peth, gan nad pwy mor stresol y byddai hi, er mynd mewn pryd drwy'r cwm i'r cwrdd gweddi. Ond yr hyn a'm llonnodd fwyaf oedd clywed Theophilus yn adrodd fel y dysgodd tad-cu ef i ddarllen ac ysgrifennu yn yr Ysgol Sul. Dywed nanti nad oedd tad-cu wedi cael ond cwarter o ysgol erioed, ac nad oedd yn fawr o sgoler; ond mae'n dda gennyf feddwl amdano a'i fysedd celyd ar astell yr A B C yn dysgu'r wyddoreg i Theo. bach pan nad oedd na Senedd na ffeirad yn hidio dim amdano. Siarada Theophilus lawer am mam-gu—menyw drafferthus a helbulus am bob peth, meddai. Ond 'nawr ac yn y man, anghofiai'r cyfan dan ddylanwad pregeth rymus, a mynych y gwelid hi a Sara Daniel yn neidio o'u setau yn Salem, ac yn dawnsio ar yr ale, gan foliannu a chanu a gweddïo. Bûm yn sefyll uwchben ei bedd yn y fynwent dydd Sul, ac er nas gwelais hi erioed ni allwn beidio tywallt deigryn wrth feddwl amdani. . . .
. . .Yr ydym yn darllen dy erthyglau gyda blas yn Llanelwid. Mae nanti yn derbyn dau gopi o'r papur bob dydd, ac y mae tri arall yn dwad i'r plwydd. Ni chafodd un papur Llundain gymaint o gylchrediad erioed yn Llanelwid, ac 'rwy'n credu fod nanti'n barnu y codir dy gyflog pan ddaw'r golygydd i wybod am hyn! Mae Nat yn galw'n fynych i ofyn dy helynt, ac y mae yn ddoniol iawn yn disgrifio dy fywyd wrth Leisa..
. . . Ond eto 'rwy'n teimlo'n "unig ac yn goddef gorthrymder." Nid wyf byth yn derbyn llythyr ond oddi wrthyt ti. 'Rown wedi meddwl y cawswn glywed ambell waith oddi
