newydd yn esgus dros alw yn y Gelli, ac yr oedd wedi llwyddo gan Gwladus addo myned gydag ef nos drannoeth i goed y Parc i glywed yr eos.
Nos Lun a ddaeth—noson olau leuad braf, pan yw natur fel pe wedi ei gwisgo ag arian, pan nad oes chwant mynd i'r gwely ar neb, a phan hoffa plant yr ardal rodio'r caeau, dan ganu:
"Golau leuad fel y dydd,
Siencyn Dafydd ar ei hyd,
Rhifo'i blant wrth y nant,
Saith ugain ac wyth cant."
Yr oedd Mr. Rowlands dipyn yn hwyr yn cyrraedd y Gelli, gan ei fod wedi ei gadw mewn "cwrdd nos Lun cynta'r mis," yn ysgoldy'r Eglwys. Ond er hwyred ydoedd arno, yr oedd yn ddigon cynnar, oblegid dywedai nad oedd yr eos yn dechrau canu tan ganol nos. Nid yw gallt y Parc nemor o ffordd o'r Gelli. Gellir gweld y coed duon mawrion yn eglur o'r clos, fel y maent yn taflu eu cysgodion tywyll ar y cwm distaw wrth eu traed. Tuag un ar ddeg o'r gloch cychwynnodd Gwladus, a Leisa, a Mr. Rowlands ar eu siwrne. Nid oedd un o'r tri yn awyddus iawn i gychwyn, mae'n rhaid cyfaddef, a phe cawsent esgus dros beidio mynd, buasent yn falch i aros gartref. Ond cychwyn a wnaethant o'r diwedd, yn anniddig eu gwala. O'r braidd y dywedodd un air wrth y llall hyd nes y gofynnodd Leisa yn ddisymwth:
"Miss Bowen," meddai hi, "beth yw'r eos?"
"O," brysiodd Mr. Rowlands i ateb, "deryn bach sy'n canu yw e."
"Ie fe?" meddai Leisa, "ro'dd mam yn arfer gweyd 'y mod i yn gallu canu fel 'deryn."
"O'dd hi'n wir?" gofynnai Mr. Rowlands yn foesgar.
"O'dd'n wir," ebe Leisa; "a wyddoch chi pwy dderyn yw hwnnw?"
"Na wn i," meddai Mr. Rowlands yn ddiniwed.. "Brân!" meddai Leisa, gan chwerthin.
"Rhag cywilydd, Leisa!" ebe Gwladus yn sarrug, "os...
"O, gadewch iddi hi, Miss Bowen," meddai Mr. Rowlands yn llariaidd. "Mae Elizabeth a fi yn deall ein gilydd cyn heno!"
