y goleu-leuad. "Ymswyna beth a wnelych! Na haloga'r maen cysegredig!"
Yr oedd golwg mor wyllt a dieithr ar Robin, a'r fath gyffro yn ei lais, fel y neidiodd Leisa ar unwaith i ochr Gwladus, ac ebe hi yn frawychus:
"Down i ddim yn meddwl dim drwg, Robin, yn wir, yn wir!"
"Na, na, feinir!" meddai Robin, "ni wyddost beth yr oeddit yn wneuthur, a'th anwybod yn unig a'th geidw! Ac yr wyt ti, meddant, wedi derbyn addysg! Ti,-am dy fod wedi dysgu am flynyddoedd yn yr ysgol "sothach gwannach uchelder gwynt!" Dywedwyd wrthyt, druan, am mynyddoedd y byd; ond ni wyddost ddim am hanes dy wlad dy hun! Ni chlywaist sôn am Gyfrinach y Maen Llog, na mawrion bethau barddas. Nid ynganwyd gair wrthyt am 'gyfrinion beirddion y byd,' nac am grefydd dy gyndeidiau!
'Does llef yn dweud am grefydd
Cymru Fu wrth Gymru Fydd.'
Wyddost ti fod y maen hwn, ar yr hwn y mynnet bentyrru amarch, wedi goroesi'r Rhufeiniaid a'r Sacsoniaid a'r Normaniaid? Ei fod yn golofn dyst i fyrder hoedl gelynion y Brythoniaid? Ar bob gelyn trechodd yr hen Gromlechau . . .
"Hisht!" ebe Mr. Rowlands yn ddisymwth, "mae rhywbeth yn y llwyn yco."
"P'un, p'un?" gofynnai Gwladus a Leisa ar un anadl. "Hwn'co," meddai'r ciwrat, gan estyn ei fys at lwyn o gyll, ryw ugain llath oddi wrthynt.
Edrychodd pawb yn astud ar y llwyn. Clywid trwst ym mhen ychydig yn torri ar y distawrwydd poenus.
"Tw-hw, tw-hw!" meddai rhywbeth mewn llais aflafar yn y llwyn, ac ehedodd aderyn gwyn ohono yn groes i'r llannerch agored.
"Eos yw hwnna?" ebe Leisa yn llawn syndod, wrth Robin. "Ynghrog y bot, ti a'th eos!" llefai'r teiliwr yn ddigofus. "Nid yw hi ond dylluan."
"Dylluan?" meddai Leisa, "beth yw hynny?"
"Go deico di, gwdi-hw!" gwaeddai Robin.
