CYDODDEF CREFYDDOL.—Chwedl Ddwyreiniol.—"Pan oedd Abraham, yn ol ei arfer, yn eistedd wrth ddrws ei babell, gan ddisgwyl yn lletygar y dyeithrddyn, fe welodd hen wr, yn crymu gan ymbwyso ar ei ffon, yn dyfod tuagato, yr hwn oedd yn gan' mlwydd oed. Abraham a'i derbyniodd ef yn garedig, golchodd ei draed, darparodd iddo swper, gan ei argymhell i eistedd i lawr; ond pan welodd Abraham fod yr hen wr yn bwyta heb ddiolch, gofynodd iddo paham nad oedd ef yn addoli Duw y nefoedd. Atebodd yr hen ŵr iddo, mai y tân yn unig oedd ef yn addoli, ac nad oedd ef yn addef un Duw arall. Ar hyn, yn ei fawr sêl, fe ddigiodd Abraham, nes taflu yr hen ŵr allan o'i babell, gan ei adael yn agored i ddrygau y nos, mewn cyflwr diymgeledd. Ar ol ymadawiad yr hen ŵr, Duw a alwodd ar Abraham, gan ofyn pa le yr oedd y dyeithr—ddyn? Yntau a atebodd, 'Mi a'i gwthiais ef ymaith, am nad oedd yn dy addoli di.' Yna Duw a ddywedodd, 'Yr wyf fi wedi ei oddef er's can' mlynedd, er iddo fy nianrhydeddu, ac ni oddefit di ef am un noswaith, pan nad oedd yn rhoddi un trafferth i ti.' Ar hyn, Abraham a'i dygodd yn ol drachefn, gan roddi croesaw cysurus, ac addysg ddoeth iddo."—Cyf. Rebecca.
GWRAIG DDA.
I'w gwr gwraig dda sydd goron:—ei thylwyth
A welir mewn digon:
Ac arwydd gwendid gwirion
Yw i fab hir fyw heb hon.
—Ieuan Eifion.
Geneth fach ag oedd yn rhodio gyda'i mam trwy fynwent, wedi darllen y canmoliaethau ar y cerig beddau, a ofynai yn bur ddifrifol, "Mam, yn mha le y maent yn claddu y pechaduriaid?"
