ymyl hen gartref Mary Jones y Beibil," meddai, "mewn lle o'r enw Nancaw."
"Oh," meddwn, "'rydw i'n gweld 'rwan."
Gwelodd yntau hefyd ei fod wedi myned gam ymhellach nag a fwriadodd, a throdd y stori. Nid oedd hyd hynny wedi cydnabod wrthyf mai ef oedd y Nancaw Hen a ysgrifennai nodion Seneddol bob wythnos i'r Brython, ond yr oedd y rhan fwyaf o'i gydnabod, beth bynnag, yn amau.
Yr oeddwn cyn hynny wedi clywed amdano yn gwrthod dywedyd wrth un aelod Seneddol ymchwilgar beth oedd enw'r tŷ lle ganed ef,—rheswm da paham, canys yr oedd yn ei ddefnyddio fel ffug- enw. Daeth yr enw allan heb iddo fwriadu hynny, mi gredaf, uwch ben y bwrdd te y diwrnod hwnnw a sylweddolodd yntau ar y foment iddo ollwng y gath o'r cwd. mae'n dda gennyf feddwl ei bod yn haws ganddo wneud hynny gyda mi na chyda llawer canys yr oeddym yn gryn gyfeillion er yr holl wahaniaeth yn ein hoed,—ac er yr holl wahaniaeth yn ein barn ar faterion gwleidyddol ar un adeg. Daliodd y cyfeillgarwch y praw trymaf y gallesid ei osod arno gydag ef, fel y cawn weled ymhellach ymlaen.
"Coffa da am Drawsfynydd," meddai mewn llythyr ataf ym mis Ebrill, 1919, "yno y'm magwyd ond nid yno y'm ganwyd, ond wrth droed y Gader ym mhlwy Celynin. Yn Nhrawsfynydd er hynny y cefais fy magu." A dyma air arall oddi wrtho, ym mis Tachwedd, 1922, gair pur ddiddorol ynghylch ei syniad am ei waith ei hun: "Ie, Sir Feirionydd pia fi ers oesoedd! Os ydi Fleure yn deyd y gwir (iaith Sir Feirionydd ydi 'deyd') fe ddaethum i yma gyda bagad o fôrladron y Mediterranean ganrifoedd lawer yn ôl. Ond y mae gen i gariad mawr at Lundain Cymreig, ac uno'r Cymry ar wasgar a'u cadw ynghylch y berthynas fu prif nod fy mywyd."
