Tudalen:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I.djvu/20

Clywi Gariad pur yn siarad gwir farddoniaeth ar y graig,
Dau yn uno, doed a ddelo, i fod mwy yn wr a gwraig!
Cysegredig fyddo'r clogwyn! Nefol engyl daenont wyl
Adenydd drosto, nes y delo eurog ddydd y priod—wyl.
Ond mae swn ar forlan einioes gan y gwynt wrth suo Ust,
"Pan ar draethell tragwyddoldeb, cadw'r gragen wrth dy glust."
Mae murmuron glân ysbrydion, miwsig moesol amser gwell
Yn y gragen, ac argoelion clir nad ydyw ddim ymhell;
Y mae'r wendon ar y feisdon wrth ymdaenu'n gwenu'n awr;
Ciliodd gŵg, diflannodd gofid, o flaen llygaid teg y wawr,
Y mae'r blodau'n dechreu agor, blagur ddail sy'n cuddio'r coed,
Anian dlos sy'n prydferth wisgo esgid feillion am ei throed.
Dros brydnawn y bydd wylofain, yn y bore hyfryd ddydd,—
Mae ym mynwes y dyfodol lawer rhodd i'r teulu rhydd.
Sued tonnau cribog amser ar draethellau'r byd a ddaw,
Canaf finnau heb un pryder tra bo'r gragen yn fy llaw;
Ac os daw dros fynydd Gofid awel oer i suo Ust,
Dilyn wnaf gynghorion Tynged;—rhof y gragen wrth fy nghlust.

Pan oedd awel dyner dawel Mai yn distaw sibrwd Ust,
Rhodio'r oeddwn hyd y feisdon gyda'r Gragen wrth fy nghlust;
Ynddi clywn su pruddglwyfus, swn dolefus ing ac aeth,
"Cuddia'r tonnau'n fuan, fuan, lun y troed sydd ar y traeth."
Eis i lawr i grwydro'r draethell, gwelais yno lun y troed.
Ac fel hyn ymholai'r meddwl,—fel gwna plentyn pedair oed,—
"Pwy oedd hwn fu'n croesi yma? Ymha blwyf 'roedd tŷ ei dad?
Pa beth, tybed, oedd ei neges? Ai ymdeithio'r oedd i'w wlad?
Dyma lun y troed yn amlwg yn y tywod ar y traeth,
Ac yn dangos ei gyfeiriad; ond pa beth o hono ddaeth?
Os aeth ef yr ochr aswy, tonnog feddrod yw ei ran,
Ond os cymerth dde gyfeiriad, mae'n ddiogel ar y lan."
Dilyn wnes yn araf bwyllog lun y troed ar draws y traeth,
Er mwyn gweled beth ei dynged, beth yn ddiwedd iddo ddaeth;
Croesais lawer afon lydan, llawer bâs lyn, llawer pwll,—
Ofni 'r oeddwn weld ei gorffyn wedi suddo i ryw dwll.
Ond ymlaen yn ddiflin hwyliais ar hyd llwybyr llun y troed,
Mewn peryglon enbyd weithiau, ac mewn ofnau mwya erioed;
Arall brydiau hwylus deithiwn, gan bêr—byncio melus salm,
Llawer emyn hefyd brofais ar fy siwrnai fel yn falm.
Ond o'r diwedd pan yn sefyll clywn greglais uwch fy mhen,
Creglais oer ac anaearol ydyw creglais gwylan wen.
Synfeddyliais, braidd nad ofnais mai rhyw arwydd ydoedd hyn,
Fod y troed, yr ol ddilynais, wedi suddo i rhyw lyn.
Draw fe swniai'r môr yn dreiddiol, swn parhaol donnog gôr;
Swn rhyw bellder anirnadwy, eto'n agos, sy'n y môr.