Tudalen:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I.djvu/27

Peth drwg oedd hynny, cofiwch, a sylwch beth mor sur
A ddaeth i'n rhan ni yn y man,—yn gerydd cawsom gur.
Fe redodd oen yn wirion i ddannedd hylla 'r graig,—
I le na welwyd dim yn fyw ond cigfran fras ei saig.
Fe waeddodd Owen arnom,—' Mae'n resyn colli 'r oen,
Mae'n gas ei adael acw 'n wir i lwgu 'n fawr ei boen.'
Fe dynnodd ei ddwy glocsan, ac yna megis mynn
I fyny 'r aeth i nol yr oen,—a ninnau ar y bryn
Yn chwerthin wrth ei weled,—yr oedd o'n ddringwr iawn.
Ymgripiai 'n gyflym hyd y grug fel copyn hyd y gwawn!
Aeth at yr oen yn rhyfedd i ddannedd hylla 'r graig,
Ac yno bu yn canu cerdd,—' Y bugail mwyn a'i wraig.'
Fe fethai'r cwn fynd ato,—er ceisio, methu'n glir,—
A'r geifr a'r defaid glywid draw yn brefu 'mhen y tir.
Yr oen oedd yn ei freichiau! ond och! fe ddaeth i lawr
Yn bendramwnwgl hefog ef! ac wrth y garreg fawr
Ar fin y llyn yn llonydd, a'i wyneb glân yn waed
Y cefais ef, yr oen roes fref,—a gwingodd yntau 'i draed!
Cyfodais ef i fyny, ond ni ollyngai 'r oen,
Ac angau drwy ei lygaid gwyllt ddanghosai ingol boen.
Dolefai Gwen yn arw, 'O! Owen, Owen fwyn;'
A gorfu imi gario'r ddau, a'u rhoi mewn tocyn brwyn.
Ac yna rhedeg adref, a gwaeddi wnes bob cam,
'O! Owen bach! O! Owen bach, pa beth a wna fy mam?'
Cyrhaeddais yma'n fuan, ac O! fel criai mam!
A nhad fel milgi redai 'n chwim ar draws y cymoedd cam.
Ond erbyn iddo gyrraedd, bugeiliaid wyth neu naw
Oedd yno 'n cludo'r ddau i lawr, a phawb yn llawn o fraw;
'Mae Owen wedi marw! O! Owen, Owen bach,'
Dolefai nhad,— fy machgen gwyn fy anwyl fachgen iach.'
A Gwen, yr eneth wirion, oedd wallgof; gwaeddi 'r oedd,
A'r garreg adsain yn y cwm watwarai 'i chwerw floedd.
Ni welwyd wedi hyn mo mam dros drothwy 'r drws,
A thridiau wedyn ddygodd Gwen ar ol ei chariad tlws.
Ac wrth y goeden onnen mae beddi 'r ddau 'run wedd,
Yn ymyl claddfa nhad a mam, yn anwyl yn y bedd."
"Mae mwy na thrigain mlynedd er pan ddigwyddodd hyn,
Oblegid braidd yr ydwyf fi yn cofio Owen Wynn;
Ond mae rhyw adgof egwan yn aros yn fy ngho',
Im glywed, pan yn eneth fach, fod Gwen yn rhoi naw tro
O gwmpas muriau 'r eglwys y Nos Glangauaf cynt,
Ac iddi weled rhywbeth hyll a chlywed twrw gwynt;
Ac hefyd ryw nos Difiau, wrth droi y crysau glân,
I arch ddod yno at ei chrys, ac aros wrth y tân.
A chlywodd Ifan Owen, oddeutu 'r Garreg Wen,
Aderyn corff yn rhoi ysgrech, gan guro ffenestr Gwen.