Tudalen:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I.djvu/37

Ond daeth yn ddyn nodedig—croniclwr penna 'i oes,
Yn fardd a hynafieithydd, a pherson glân ei foes;
Tra safo ein gwladoldeb, am dano dylid son,
Am gadw rhag difancoll lythyrau G'ronwy Mon.

Mor dlws yw glyn yr Wnion; yr afon loew lân
Ddolenna drwy'r ddôl lanwedd, a sua felus gân;
Ei glennydd teg sy'n gleinio, mewn gwisg o wyrdd a gwyn
Y breilw mân a wenant ar loewon llon y llyn.
Bargodir glyn yr Wnion â derw'n goedfron gref,
Ac ar ei eithaf weithion yn drofa saif y dref;
Mae'r glyn yn dlws odiaethol! wrth draed y bryniau ban,
Mor anwyl glyn Meirionnydd, tawelaf, fwynaf fan,
Ei ddolydd ir meillionog, a'i feusydd llwythog llawn,
Ac ynddo gerddi gwyrddion yn drwm o ffrwythau gawn;
Dylenwant fy meddyliau â phur deimladau mwyn,
Nes canaf ynddo'm calon, fel adar llon y llwyn.
I hwn daw'r gwanwyn gwenawg yn gyntaf i roi tro,
Ac ynddo haf a erys yn olaf man o'r fro;
Pa ryfedd fod ei wyneb yn llawn tlysineb hardd,
A'i dawel deg encilion mor berion gan y bardd!
Oblegid myn yr awen gael nythu yn ei goed,
A hwythau'r glân wyryfon gael rhodio'n ysgafn droed,
I wrando'r nant yn siarad am bethau'r amser gynt,
Neu'r awel droellog araf yn goglais clust y gwynt,
Neu ynte'r chwa yn sisial yn ddyfal seiniau serch,—
Mai pur ei nodau perion o geinion mwynion merch!

Draw wrth y Bont mi welaf yn sefyll fwthyn bach,
Heb arno urdd nac arwydd, heblaw ryw bistyll bach
Yn diflin ddibaid drydar, a'r ffrwd yn afon fawr,
A'r afon hithau una y môr, pan ddêl ei hawr,—
Cyffelyb Ieuan Gwynedd, cychwynnodd megis ffrwd,
Cynhyddodd, daeth yn afon;—yr oedd ei ddoniau brwd
Yn rhusio 'mlaen yn brysur,—rhy brysur,—dacw'r bedd
Yn agor ei wanegau; fe'i llyncodd! Dyna'r wedd
Yr aeth y bardd a'r llenor, cyn cyrraedd canol oes,
I eigion tragwyddoldeb gan adael dynol loes I
 ni, y rhai orfodir ymlusgo'n ddrwg ein gwedd,
Drwy ddreiniog lwybrau bywyd o'i ol i lwch y bedd.

Mae'r creigiau hyll daneddog yn cuddio annedd Rhys,
Lle bu yn hwylus eilio caneuon llawn o flys;
I Fronwen lawen liwus, neu ereill, nyddai gerdd,
Yng nghil y llwyn tawelfrig, neu gêl y goedlan werdd;