Tudalen:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I.djvu/39

Fe rodiai hyd y Sidydd, a'r deuddeg arwydd mud
A nodai gyda'i hudlath yn nhywyll leoedd Hud.
Mae ol y Deml Fain Gylchog sy'n droelliog wrth y llyn,
Yn eglur ddangos inni ddadeni'r Gwyddon gwyn;
Mae'r llynnoedd oll yn llawnion o gofion am y gŵr,
A'r modd y gwnai i'r creigle fyrlymu gloew ddwr,
A'r tân oddeithio'n goelcerth y creigiau megis coed,
A'r awyr deneu'n sefyll heb blygu dan ei droed;
Ond darfu oes y cewri, a choel y meini mawr,
Ac adgof gwan uwch angof a geir am Idris Gawr.

Mae gwedd hen Gader Idris yn ddibris ar bob llaw,
Lle clywir llwyd gymylau yn cwyno'n llawn o fraw;
Preswylfod yr aruthrol,—ysgythrawg drumawg drem,—
Cartrefle'r blwng dymestloedd, a thref yr awel lem!
Hafoty'r gwrdd daranau, a threigle'r diflin fellt,
O gylch ei chrib ymwibiant gan hollti 'i meini cellt;
Trywanant ael y nefoedd, dyrwygant gae y gwynt,
A mathrant y mynyddoedd a'r moroedd ar eu hynt;
Ond pan ddaw hinon dawel, yr awel gain a gwyd,
O'r môr, y nifwl bolwyn, yn wisg i'r clogwyn llwyd,
A'r cnuog darth ddosbartha ei hun yn wregys den,
A'r gweddill fyn ymddyrchu yn dorch o gylch ei phen.
O! fynydd ardderchocaf, a'r harddaf dan y rhod,
Darllennir ar dy wyneb yn hawdd—"MAE DUW YN BOD!"

Rhwng dwy-ffrwd loew'r dyffryn o dan y clogwyn clir,
Dolgellau sydd yn cysgu ar lannerch deg o dir;
Tawelwch geir o'i deutu, tirioni ynddi chwardd,
Nes ennyn dawn awenydd i'w moli'n ddiwahardd.
Mae rhywbeth pur gyntefig a gwledig iddi'n glod,
Hen ddull yr oesoedd astud rydd arni urdd a nod;
Gobeithio'r wyf y ceidw ei henw fel ei hoed,
Tra byddo'r dderwen ddurol yn cadw urdd y coed.
Mor hyfryd ydyw rhodio ar hyd y "Marian Mawr,"
Lle byddai Dafydd Ionawr yn lliwio ar y llawr—
Yn naddu ei gywyddau, a si yr afon lefn
Yn dysgu'r awen gymen i foli'r ddwyfol drefn.
Mae'r Marian yma eto, a'r afon; ond y bardd
Sy dan y garreg bigfain yng nghwr y fynwent hardd.
Bu yma lawer ereill o ddynion llawn o ddysg,
Pan noddid y meddylgar a'r moesol yn ein mysg;
Ond darfu oes athrylith, i'r doniol nid oes hedd—
A ddewch i gladdu awen—mwy buddiol iddi'r Bedd!