BUGEILEG DELYNEGOL
BUGEILES fwyn, ar docyn brwyn,
Wrth fin afonig groew,
Eisteddai'n syn, a'i chorgi gwyn
A welai yn y gloew
Dri oen a'r fun, yn llon ei llun—
Dechreuodd yntau gyfarth,
Ac wrth ei swn deffroes y cwn
A gysgent yn y buarth.
Cyfarthai 'rhain, fel pan fydd brain
Yn codi'r grawn o'r llafur;
A'r cwn yn haid, drwy'r sych a'r llaid,
Yn annos pob creadur;
Oddeutu'r llyn fe frefai myn
A methai'r geifr a dirnad
Pa beth oedd hyn; a'r corgi gwyn
Yn para yn ei ddwnad.
Yr afr o'i gwlad—y lithrig graig,
Daeth hithau at yr afon;
Fe syllai'n syn, ac yn y llyn
Canfyddai'r pethau tlysion;
Oen llywaeth blin oedd ar ei glin,
Un arall ar ei hysgwydd,
Ac un di-sen yn rhwbio'i ben
Ym mraich yr eneth ddedwydd.
Cyfarthai'r cwn, yn fawr eu swn,
A'r myn barhai i frefu;
A'r afr fel hyn ar lan y llyn,
Ddechreuodd arnynt grefu;
Dywedai "Tewch! ust! ust! gwrandewch
A glywch chwi neb yn siarad?"
O'r graig ddifraw a safai draw
Fe lefai rhywbeth—" Cariad.”
Distawai'r cwn, a suog swn
Yr afon flin aflonydd
Gynhwysai gân y gwenyn mân
Rhwng glân friallog lennydd;
Y mel yn sug ym mlodau'r grug
A chlochdar ieir y mynydd
A ddarfu'n llwyr, fel arlliw'r hwyr
Ar waelod ein maenolydd.
