Y GOG.
MAE'R Gôg yn canu eto "Cw-cw, Cw-cw," eleni;
A thyna oedd. ei chanu mwyn cyn i mi gael fy ngeni;
Paham na chân yn ddibaid? Ni fyn hi fod yn ddiflas!—
Ond diflas fydd cyn pen y mis ddau nodyn "Cw-cw" lwydlas.
Y Bronfraith melus anwyl, yr wyt yn pyncio'n hyfryd;
Mae seiniau dwyfol yn dy gerdd a ddadrin y meddylfryd;
Aderyn Du pigfelyn, mae swyn a ddofa elyn
Yn hidlo'n wastad a diball o dannau mwyn ei delyn.
"Cw-cw, cw-cw sy'n adsain y clogwyn yn ddiseibio,
A'r awel feddal yn y glyn ddioga wrth fynd heibio;
Ond ust! mae twrw hogi—y bladur goch fu'n crogi,
Sydd heddyw'n loew ar y waen, a'r llanciau'n ymarfogi.
Y wennol lem ei haden geiff lonydd gan y "Gw-cw,"
A chwareu bydd trwy gydol dydd yn chwimwth yma ac acw.
Pa beth yw gwers y Wennol? "Newidiol yw marwoldeb,—
Aflonydd popeth a di-saf ond dwyfol anfarwoldeb."
Ond ust! mae'r Gôg yn canu,— " Tragwyddol haf a fynnaf
Uwch dail a blodau, meillion tlws, a'r prydferth fyth y canaf;
Rhyw wanwyn—awel bywyd yw'r unodl fwyn a odlaf,
Cw-cw, cw-cw, tragwyddol haf yw'r awyr bêr anadlaf."
CAN WLADOL.
ER gwawd a gwên, er bri a brad,
Mae'r Werydd tonnog, llydan, llaith
Yn bloeddio," Cymru, cadw 'th iaith!"
Mae'r corwynt cryf ag uthrol lais
Yn gwaeddi'n hyf,—" Er brad y Sais
Mae Cymru wen ymlaen y gad,
A'r Cymry'n caru'u hanwyl wlad!"
Mae'r adsain yn y Berwyn draw,
Ac ym Morgannwg yn ddi daw
Yn diaspedain—"Cymru wen,
Cyfoda 'th dywysogol ben."
O! wŷr Eryri, mawr eu dawn,
Mae'n ddydd; deffrowch! deffrowch yn iawn.
Cyd-unwn yn y floedd i gyd—
Ymladdwn byth o blaid ein gwlad.
"I'R IAITH GYMRAEG BOED OES Y BYD."
