Tudalen:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu/50

XX
Wi! dacw'r Laswawr, morwyn Lleufer firain,
Yn araf rodio ar fynyddau'r dwyrain;
A hithau'r wenglaer hefo'r dlos beneurog,
Yn chwareu'n nwyfus ar y gaer wybrennog;
A Lleufer wen-deg acw yn ysblenydd,—
Yn dod i'r amlwg hefo'i ferch y Wawrddydd.
Mae'r Nos yn ysgurlwgach i'r gorllewin,
Ac yn ei mantell cudd Afagddu erwin;
Ac ar y nef, yn arwr gwrol prydferth,
Olwyna'r Huan yng ngherbydau Gwrnerth,
A'i osgordd ddisglaer yn eu dillad newydd
Yn rhoddi gwên uwchben encilion dedwydd,
A ddawnsient ar bigyrnau'r ban fynyddoedd,
A'r awel chwery delyn y coedwigoedd.
Mae'r Nos cyn hyn ym mreichiau Arawn guchiog,
Ym mro'r tywyllwch, hwnt i'r môr trochionnog;
A'r byd yn canu—cwm a nant yn pyncio,
A llonder hoew ar y bryniau'n prancio;
Y côr asgellog yn telori'n fwynber,
A'u halaw yn gogleisio clustiau Ceinder.
O olwg hardd! rhosynog ardd yw Cymru,—
Pa ryfedd fod ei phlant trwy'r oesoedd yn ei charu.

XXI.
Mae Ynys Mon yn onglog, fylchog lannerch,
A'r tonnau gwrdd o'i hamgylch yn ymannerch,
Crigyllau aml, a chreigiog gafnog forfan,
Ac ambell geule, a chornelog gilfan;
Nid oes ym Môn ond bryniau isel, corrog,
Yn cywilyddio o flaen caerau tyrog
Hen Eryri; ond mae ei gwastadedd
Yn wlad doreithiog yn dwyn grawn trugaredd;
"Mam Cymru" ydyw,—ei maenolydd llwythog
Sydd yn gwargrymu dan ei chynnyrch ffrwythog;
A'i hudd goedwigoedd derw yn ymledu,
Yn glosydd glaswyrdd tewfrig, gan ymgedu
Uwch ben y mannau gynt lle bu'r derwyddon
Yn dysgu moes, athroniaeth, a chyfrinion;
Cysegrwyd daear werdd ei lleiniau llonydd
Gan waed dihalog; do, a'i glesin weunydd
A fwydwyd gan y llidiog lengoedd beiddgar—
Ni pherchid glendid na doethineb treiddgar;
Mae'r awen eto, er cynifer oesau,
Uwch ben y fan yn tywallt heilltion ddagrau.