Tudalen:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu/112

Ni fynnai ymwerthu i fydol gyfrwysdra,
A lledu ei babell dan gysgod yr yw;
Ni fynnai ymgladdu mewn bydol orffwysdra,
Drwy symud i frasach corlannau i fyw:
Ni fynnai aberthu ei gred na'i wladgarwch,
Na heddwch cydwybod, i fydol lonyddwch;
Dewisai ymdagu â phob annedwyddwch,
Yn hytrach na digio'i gydwybod a'i Dduw.

Bu'n araf ddihoeni yng ngolwg marwolaeth,
A chymysg deimladau yn llenwi ei wedd;
Bu dwylaw caredig cyfeillion llenoriaeth
Yn ceisio esmwytho'i ddisgyniad i'r bedd:
Ond cennad marwolaeth ni fynnai ei siomi,
Ymdduriodd fel llofrudd yn erbyn tosturi,
Gan chwerthin ar ddagrau a gwawdio trueni,
Y cadarn a fynnai yn ymborth i'w gledd.

Tra bu yn dihoeni mewn angen a gwaeledd,
Cadd weled amrywiaeth cyfeillion y byd;
Y dynion a noddodd yn nydd ei ogonedd,
I'w ddagrau a'i ochain yn ddall ac yn fud!
Aeth "Offeiriad a Lefiad y tu arall heibio,
Ond Duw a ddarparodd Samariad i'w wylio:
O rith gyfeillgarwch! Os na fedri wrido,
Dod mantell cywilydd am danat, mae'n bryd!

Pwy ddichon ddarlunio teimladau fy mynwes,
Pan gwrddo fy llygaid wylofus a'i lun
Y llygaid chwareuol, y dullwedd dirodres,
A'r gwallt anghudynog fel anhrefn y beddrod,
A chofio'i fod heddyw yn nyfnder y beddrod,
Na feiddiaf obeithio cael eto'i gyfarfod,
Pa ryfedd os gwibia'm dychymyg mewn trallod,
I dywallt fy nagrau ar fedd y fath un?