Tudalen:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu/89

Darllennem yn llygad y bachgen awyddus
Arwyddion o fawredd dilynol ei oes;
Addawem hir ddyddiau i'w ysbryd llafurus,
Ond gobaith ar edyn marwolaeth a ffoes!

Ym Marton, Llanuwchllyn, a thref Aberhonddu,
Bu'n yfed o ffynnon gwybodaeth a dysg;
Ei gydysgoleigion talentog o'i ddeutu
A'i llawen gyfrifent y mwya'n eu mysg:
O bob gwir fyfyriwr gwnaeth gyfaill diffuant,
Gwnaeth hanner gelynion o'r diog a'r ffol;
Rhai, gydag ef heddyw, sy'n nheyrnas gogoniant,
A mwy a adawodd mewn hiraeth ar ol.

Prysurodd i'r cysegr drwy lysoedd dysgeidiaeth,
Ymaflodd yn santaidd wasanaeth ei swydd;
Dysgeidiaeth a natur oedd gwraidd ei athroniaeth.
A gras a'i cymhwysodd i'w lafur a'i lwydd:
Yn Saron, Tredegar, y diwyd lafuriai,
Heb lethu un rhinwedd, nac arbed un bai;
Y llyfrgell a'r nefoedd oedd yn ei bregethau,
A'i gylchoedd mor gyson a llanw a thrai.

Ei ddiball ymroddiad a fagodd y gelyn
A'i lladdai yn araf, dan wenu yn llon;
Y bluen a dyfodd yn aden yr eryr,
Roes asgell i'r saeth a drywanodd ei fron:
Rhy wan oedd ei babell i'r enaid mawreddog,
A grym ei athrylith a wywai ei wedd;
Bu raid i'w gorff deimlo ei feddwl gorfiniog,
Fel wain yn ymagor gan lymder y cledd.