Tudalen:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu/93

Na feier ein Ieuan am uchel anturiaeth,
Os methodd a gweithio pob cynllun ymlaen;
Ond gwrided pob Cymro fu'n atal cefnogaeth,—
Ni ddichon bedd golofn byth guddio y staen.
Pa le y canfuwyd y fath ragoriaethau,
O dan yr un gronglwyd yn trigo'n gytun?
Ni segur ymyrrai â phob amrywiaethau,
Heb gyrraedd enwogrwydd hynodol mewn un:
Oedd lenor a bardd ym mysg beirdd a llenorion,
Duwinydd ym mysg duwinyddion ei oes,
Ysgolhaig, a hanesydd, a gwladgarwr ffyddlon,
Diwygiwr ei genedl mewn meddwl a moes.

Yr awen a garai, a hi a'i cofleidiai,
Eneinio ein Ieuan yn fore a wnaeth;
Creawdwr y seraff roes ynddo'r elfennau,
Dysgeidiaeth a phrofiad a goethent ei chwaeth:
O na chawsai'i arbed i gyrraedd addfedrwydd,
I'w restru yn brif-fardd mewn urddas a gradd!
Cyrhaeddodd yn uchel ar binacl enwogrwydd,
A chyfiawn deilyngai'r gogoniant a gadd.

I'r Ymgyrch Normanaidd "tywalltai ei enaid,
"Doethineb y Crewr" fu'n ennyn ei ddawn;
Yn ei "Awdl i Heddwch," a'r ddau "Adgyfodiad,"
Llinellau anfarwol yn fynych a gawn:
Ei awen fu'n wylo ar feddau enwogion,
Eneiniodd eu henwau mewn bythol goffhad;
A medodd gynhaeaf o uchel wobrwyon,—
Anadlodd ail fywyd yn awen ei wlad.