Tudalen:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu/99

Ac yn y fan caem holl wendidau dyn
Yn cydgyfarfod ynddo ef ei hun.

Yr oedd hynodrwydd ei feddyliau llawn
Yn ffurfio dullwedd ei ddieithriol ddawn.
Ni ddynwaredai ddyn o dan y nef,
A gwae y dyn a'i dynwaredo ef.
Oferedd oedd ei roi dan ddeddf yr iaith,
Na ffurfiau rheitheg na rhesymeg chwaith.
Pwy feiddia ffrwyno'r fellten ar ei hynt,
Neu dorri ffordd i symudiadau'r gwynt?
Nid oedd ei ddawn fel dcf ddestlusrwydd gardd,
Ond megis coedwig mewn gwylltineb hardd.
Ni feddai dlysni yr afonig lefn,
Ond ardderchawgrwydd rhaeadr gwyllt di-drefn.
Nid oedd ei lewyrch yn oleuni oer,
Heb wres na bywyd, fel goleuni'r lloer;
Ond fel yr haul, yn rhoddi gwawl a gwres,
Yn rhoi boddhad, ac yn cynhyrchu lles;
Wrth synnu'r byd, a gwneud y saint yn llon,
Goleuai'r deall a chynhesai'r fron.
Cyfrifem un o'i ddrychfeddyliau glwys.
Yn werth myfyrdod maith a llafur dwys.

Anwastad oedd mewn tymer, hwyl, a dawn,
Fe'i caed ar brydiau yn amrywiol iawn;
Prin y disgwyliem weled y fath un,
Heb fod yn uwch neu'n is nag ef ei hun.
Pe daethai rhyw ddieithryn ar ei dro
I ambell odfa gofir yn ein bro,
A gweled Morgan Howel mawr ei fri
Yn rhwyfo'n drwm yn erbyn gwynt a lli,
Tybiasai fod yr holl dorfeydd yn ffol
Yn duo'r wlad wrth gyrchu ar ei ol;