Tudalen:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu/46

Chwi ellwch fynd i gwarfod politegol
A sôn am "Gymru Fydd" nes b'och yn wyrdd,
Sôn am ysgolion Cymru 'n ychwanegol,
A throi i broffwydo pethau fil a myrdd;
Chwi ellwch wneuthur hyn, a gyrru 'ch arawd
I bapur Saesneg erbyn boreu drannoeth,
Fe fydd rhyw "bapur clodwiw" 'n ddigon parawd
I'w throsi i'r Gymraeg—ai doeth ai annoeth—
O, botes eildwym! eitha' ffâr i Gymru,
Mae'n rhattach na chartrefol uwd a llymru.

Peth hawdd yw canu 'n enbyd o farddonol,
A dweyd na fydd yr iaith Gymraeg byth farw,
A lladd yn gethin ar yr iaith estronol,
Ei galw 'n fain, a'i thrin fu 'rioed mor arw;
Ac wedi gorffen y barddonol gablu
Mynd ar eich union, er eich holl fileindra,
I ennill cregin heddwch drwy barablu
Yr iaith ddirmygech gymmaint am ei meindra
Ond hi'n ddirwgnach ddigon a lefarwch—
Enrhyfedd aruthr ydyw ffyrdd gwladgarwch!

Os digwydd rhywun ddangos ei wladgarwch
Drwy rywfodd mwy sylweddol nag areithiau,
Cyhuddir ef yn chwap o hunangarwch,
A bwrir dirmyg arno ef a'i weithiau;
Os digwydd iddo fod yn ŵr coethedig,
Neud, crochach fyth fydd crechwen y corachod,
Can's gwag haerllugrwydd hanner addysgedig
Yw pattrwm ucha' coethder i'r conachod;
A fynno glod Gwiadgarwr unrhyw adeg,
Gocheled ddysgu hyd yn oed rammadeg.