Prawfddarllenwyd y dudalen hon
ATODIAD I.
AMSERYDDIAETH
NODIADAU. i. Dynoda c (llythyren gyntaf y gair Lladin circa-oddeutu, tua) na ellir bod yn sicr i'r flwyddyn fod dyddiad neilltuol yn gywir.
ii. Fel rheol blynyddoedd teyrnasiad brenin neu weinidogaeth proffwyd neu bab a roddir ac nid dyddiad eu geni a'u marw.
iii. c.c.=Cyn Crist. o.c.=Oed Crist.
| Dechreuad gwareiddiad hanesyddol | c. 4000 c.c. |
| Uno'r Aifft dan Menes. | 3400 c.c. |
| Oes y Pyramidiau. | 3000-2500 c.c. |
| Llongau'r Aifft yn croesi'r Môr Canoldir | c. 3000 c.c. |
| Uno Babilonia dan Sargon o Acad. | c. 2773 c.c. |
| Hammurapi (? cyfoeswr Abraham). | 2067-2025 c.c. |
| Gwareiddiad uchel yng Nghreta | c. 2000 c.c. |
| Thutmose III, "Napoleon yr Aifft" | 1500-1447 c.c. |
| Gwareiddiad cynharaf Groeg (Tiryns a Mycenae) | c. 1500 c.c. |
| Amenhotep IV, diwygiwr crefydd yr Aifft | c. 1375 c.c. |
| Tutenkhamon | c. 1350 c.c. |
| Ramses II (? Pharo'r Gorthrwm) | 1275-25 c.c. |
| Yr Ecsodus | c. 1200 c.c. |
| Rhyfel Caerdroia | c. 1200 c.c. |
| Sefydlu'r frenhiniaeth dan Saul | 1030 c.c. |
| Rhannu'r frenhiniaeth wedi marw Solomon | 937 c.c. |
| Y Caneuon Homeraidd. | c. 800 c.c. |
| Sylfaenu Dinas Rhufain | 753 c.c. |
| Proffwydi'r wythfed ganrif (Amos, Hosea, Eseia) | 750-690 c.c. |
| Asyria'n goresgyn Israel a chwymp Samaria | 722 c.c. |
| Proffwydi'r seithfed ganrif a'r gaethglud (Jeremeia Eseciel, II Eseia) | 650-538 c.c. |
| Thales. | 640-550 c.c. |
| Brwydr Megido (yr Aifft yn gorchfygu Juda) | 608 c.c. |
| Brwydr Carchemis (Babilonia'n gorchfygu'r Aifft) | 605 c.c. |
| Aesop . | c. 600 c.c. |
| Oes Euraidd Athen | 600-400 c.c. |
| Babilonia'n goresgyn Juda a chwymp Caersalem | 586 c.c. |
| Persia dan Cyrus yn concro Babilonia a diwedd y gaethglud | 538 c.c. |
| Sefydlu gwerin-lywodraeth Rhufain | c. 500 c.c. |
| Canrif athrylith Athen: oes Pericles, Sophocles, Thucydides, Phidias, Socrates, Democritus, etc. | 500-400 c.c. |
