blaned ar ei phegynau. Y rhai perthynol i Iau ydynt hefyd o'r un natur.
Treuliodd y Dr. Herschel ei amser o hyn hyd fis Mawrth yn perffeithio ei olrheiniadau rhagorwych ar y planedau deheuol, a gwneuthur taflenau a rhestriadau o'r ser newyddion a ddarganfyddodd. Ond defnyddiodd ei gymdeithion eu hamser ar yr ychydig nosweithiau goleuou a gawsant i ddilyn eu sylwadau ar anianyddiaeth y Lloerolion. Yr amser hwn y canfuasent Forgilfach yr Enfys, (Bay of the Rainbows) y sonir am dano mewn rhan arall o'r papur hwn. Y mae y forgilfach hon yn ffurfio rhan o'r terfyn gogledd-orllewin, y cefnfor mawr cyntaf a nodir ag O, a'r darn o'r wlad olrheiniedig a nodwyd â 6, 7, 9, 4, yn y llechres. Y prif fynyddau a nodir i lawr wrth yr enwau Atlas, Achilles, Heroclides, a Falsus.
Yn mhellach i'r gogledd y mae ynys a alwant Pythagoras, a dosparth mynyddig a nodir ag R, yr hwn a enwyd Tir y Rhew. Ymddangosai yr ardal hon megys y Switzerland Loerawl, mynyddau yn benwynion gan eira oesawl, a dyffrynoedd yn gorddysgleirio gan foethus ffrwythlondeb canol hâf. Yn Heraclides Falsus, Rhif. 4, cyfarfuom amrywiol rywogaethau newyddion o anifeiliaid, a gweddillion temlau trionglog, cyffelyb i'r rhai a ddarluniasom o'r blaen, y rhai a farnem wrth eu hymddangosiad eu bod yn adfeiliedig er's talm. I'r de-ddwyrain o'r mynydd hwn daethom i ardal Achilles Rhif 9; ac yn un o'r dyffrynoedd ffrwythlawn wrth droed un o'r mynyddoedd ardderchog hyn, gwelsom rywogaeth ragorach fyth o'r bobl adeiniog (os gellir arfer yr ymadrodd.) Yr oedd agwedd y rhai hyn yn fawryddig a hawddgar, yn debycach i ddarluniadau dychymygol o angelion gan yr hen luniedyddion enwog gynt.
Yr oedd y temlau yn y dyffryn hwn yn llawer ardderchocach na'r rhai hyny yn nyffryn y Trioedd, ac y mae yn amlwg oddiwrth y cerf-luniau a'r gwaith celfyddawl oedd yn sefyll i fynu o amgylch iddynt, mai y rhai hyn oeddynt fwyaf medrus a gwybodus o'r trigolio Lloerawl. Pa fodd bynag, gwaharddodd Syr John Herschel i ni ymhelaethu i fanylrwydd ar hyn hyd nes ymddangosai ei lyfr mawr ef ar anianyddiaeth y Lloer, a'r tystiolaethau i'w awdurdodi. Mewn ymostyngiad i'n Noddwr a'n Cyfnerthwr mawr yr ydym yn gorfod terfynu yr hanes.
DIWEDD.
LLANRWST. ARGRAFFWYD GAN JOHN JONES.
