Pennod XVII
AR ol i effaith y darganfyddiad pwysig hwn lonyddu ychydig, digwyddodd dau beth pwysig a phell-effeithiol ym mywydau dwy o'r rhai yr adroddwn eu hanes. Yr oedd Delyth Kyffyn mor brysur a difrifol yn chwilio am oleuni a chyfarwyddyd ar bwnc mawr Pabyddiaeth, fel yr aeth un bore am y chweched neu'r seithfed waith i Eglwys y Llan er darllen y Beibl Cymraeg. Yr oedd Beibl Saesneg ganddi, ac yr oedd Beibl Cymraeg yn Neuadd Urien, ond yr oedd yr Eglwys yn nes na'r Neuadd, felly yno yr ai pan am ddarllen Gair Duw yn Gymraeg. Pan ar hanner y ffordd i lawr trwy rodfa ganol yr Eglwys, gwelodd ddrws y Wisgfa yn agor yn araf, ac er ei dychryn anesgrifiol, gwelai ben a gwyneb y Tad Meurig y tu ol iddo.
Yr oedd y weledigaeth mor sydyn ac anisgwyliadwy, fel y cafodd waith caled i beidio llewygu yn y fan, ond yn ffodus, sylweddolodd ar unwaith os mai ei diweddar gyffesydd oedd, a'i fod wedi ei dilyn er cyrraedd rhyw amcan anheilwng, mai'r unig ffordd i'w orchfygu oedd bod yn barod i'w gyfarfod. Felly, gafaelodd yn y bidog a ddygai gyda hi bob amser, ac arhosod i'r offeiriad wneyd ei hun a'i neges yn adnabyddus. Ond iddi aros amser hir, ni ddaeth neb allan o'r Wisgfa, ac ni chly odd neb yn symud y tu fewn iddi. Cymerwyd gafael ynddi. foment gan ysbryd ofergoeliaeth yr ardal, a dechreuodd gredu mai drychiolaeth a welsai. Ond nid merch lwfr oedd Delyth. i roi ffordd o flaen pob bwgan a groesai ei llwybr, felly, ar ol gwrando yn astud drachefn os oedd rhywun yn symud o fewn y lle, aeth yno yn hyf, ac er nad oedd yr un drws i'r ystafell ond yr hwn oedd yn agor i'r eglwys, na'r un ffenestr ond un fechan yn y tô, yr oedd yn hollol wâg pan aeth i fewn!
Ceisiai ddarbwyllo ei hun ym mhob ffordd ddarfod iddi gamsynied ynghylch yr hyn a welodd, ond nid oedd yr un esboniad i'w roddi ar y digwyddiad ond fod rhywbeth allan o le ar ei synwyr, neu fod y Tad Meurig yno yn rhywle.
Nid oedd dim yn y Wisgfa ei hun i brofi fod ymwelydd wedi bod yno, oddigerth darn o bapur gwyn ar y bwrdd a'r enw "Elis Vychan yn ysgrifenedig arno.
