Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Ifor Owen.djvu/165

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

"Gwyn! Fy anwyl a fy unig frawd. Ar fy mhenliniau yr wyf yn erfyn am dy faddeuant!"

Aeth Syr Ifor allan o'r babell, a gadawodd i'r ddau frawd, canys dyna oeddent,—er ein bod wedi adnabod un am ychydig amser wrth yr enw "Beto Hysbys," a'r llall am flynyddau wrth yr enw "Wil Pilgwenlly," i egluro i'w gilydd achos a hanes eu gwahaniad.

Yn y cyfamser, aeth Syr Ifor i chwilio am Gruffydd Powel, yr hwn oedd arwr y rhamant gyntaf, a chafodd ef yn ei babell yn paratoi yn brysur ar gyfer taith. Fel Wil, yr oedd yn swyddog uchel yn y fyddin Seneddol, ac wedi ennill ei safle trwy wroldeb a medr personol heb ffafr na chynhorthwy neb. Edrychodd yn hynod gythryblus pan welodd ei Filwriad, a dechreuodd ymddiheuro ac esgusodi ei ymddygiad yn paratoi i ymadael cyn gwybod a gaffai gennad, ond torrodd Ifor ar draws ei eglurhadau trwy ddweyd ei fod yn gwybod y cyfan, ei fod yn adnabod, ac yn mawr barchu ei gariad-ferch, er pan welodd hi gyntaf. Wedi ei hysbysu pwy oedd y Milwriad Pil a Beto Hysbys, ychwanegodd ei fod am i'r Milwriad ac yntau ymadael yn ystod y nos ddyfodol, gan nad oedd galw am eu gwasanaeth ar y pryd, ond ei fod yn ymddiried y dychwelent mor fuan ag y byddai amgylchiadau a'u hymdeimlad o ddyledswydd yn caniatau.

Wrth Wil, ychydig yn ddiweddarach, dywedodd,—

"Byddwn yn rhywbeth llai na dynol pe na chenfigeny wrthyt ti a Powel heddyw. Ond mae y ffaith dy fod yn adnabod Delyth a minnau o'r dechreuad yn gwneyd i fyny i raddau am. methiant i fynd gyda thi. Gwyddost bopeth wyf am egluro wrthi, ac er ei bod ar hyn o bryd yng ngharchar, bydd yn hynod os na ddarganfyddi ryw ffordd i'w chael hi a Gwladys allan cyn y byddant lawer yn hynach. Oni bai am lwyredd fy ymddiried ynnot, buasai bron yn amhosibl i mi aros gyda fy nyledswydd dan yr amgylchiadau."

"Aros! Aros fy nghyfaill anhunanol, nid oeddwn wedi gwneyd fy meddwl i fyny i ofyn am gael mynd ymaith."

"Wyt ti yn sylweddoli fod Gwladys yng ngharchar?"

"Ydwyf i waelod fy enaid, ond nis gwn a fyddai'n foddlon i mi ymyraeth a chymeryd arnaf