"Yr ydwyt yn camsynied yn fawr. Yr oedd Wil Pilgwenlly yn berffaith foneddwr ym mhob ystyr."
"Nid oedd dy dad a thithau yn credu hynny pan oedd yma?"
"Mae rhywun wedi dy gamarwain. Danghosodd fy nhad yr ymddiriedaeth lwyraf yn ei allu, ei ffyddlondeb, a'i anrhydedd, cyhyd ag y bu dan ei gronglwyd."
"Ti, feallai, a fethet gredu yn ei ddiffuantrwydd?"
"Y fi! Ni fu y gradd lleiaf o amheuaeth yn fy meddwl i am dano erioed."
"Hwyrach dy fod yn gwybod am y camwri barodd iddo ddyfod atoch dan ffug-enw?"
Na, wyddwn i ddim o'i hanes, ond yr oedd yn amhosibl byw yn yr un tŷ âg ef yn hir heb fod yn hollol argyhoeddedig ei fod yn foneddwr anrhydeddus, yn gymeriad pur, ac, yn wir, yn Gristion cyson."
"Y mae'r son am dano yn hollol wahanol. Darlunir ef yn yr ardal fel creadur drygionus a direidus, a barn yr ychydig oedd yn ei adnabod oedd iddo ffoi o'i gartref a'i gymdogaeth oherwydd iddo gyflawni rhyw weithred yr oedd arno gywilydd i'w harddel."
"Nis gallai neb oedd yn coleddu y fath syniad am dano fod yn ei adnabod."
"Dywedir mai dyna dy farn di dy hun am y rheswm iddo guddio ei enw a'i hanes gwirioneddol rhagot."
"Os dywedir hynny, dywedir ef gan rywrai nas gwyddant ddim yn ei gylch ef na minnau. Gwyddwn i o'r dechreu fod Wil yn wir foneddwr, a gwyddwn, beth bynnag oedd y rheswm iddo guddio ei hunandeb dan enw ac ymddygiad dieithr, fod ganddo reswm teilwng o ddyn anrhydeddus dros wneyd hynny, a cheisiais fy ngoreu i ddangos hynny iddo cyhyd ag y bu dan gronglwyd fy nhad!"
Dywedir ymhellach ei fod wedi profi ei hun yn hollol anystyriol o'r holl garedigrwydd ddanghoswyd iddo gan dy dad, a'r parch roddaist ti iddo, yn gymaint a'i fod wedi anghofio y cyfan ar ol mynd i'r rhyfel, ac na thrafferthodd i anfon ond rhyw air neu ddau at dy dad yn ystod yr holl amser y bu ar gerdded."
"Yr oedd rheswm digonol am hynny hefyd. Y gwir ydyw, pwy bynnag ddywedodd y pethau hyn wrthyt, y mae naill ai yn elyn iddo neu yn hollol anwybodus yn ei gylch."
