Neidio i'r cynnwys

Tudalen:John Ceiriog Hughes (gan Llyfrbryf).djvu/89

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Alegori brydferth ydyw'r penillion i 1861: y flwyddyn ar gyffelybiaeth pendefiges,—" gwlaw Ionawr ylch ei gwyneb, a'r gwynt a sigla'i chryd." Yn Chwefror, "Dilladwyd hi mewn gwrthban, o eira, cynes tew, a chap â bordor llydan, a startsiwyd gan y rhew." Yn Mawrth y mae yn cropian efo'r coed." Yn Ebrill, "gwisga'r llances, os na fydd ryw an hap flaguryn ar ei mynwes, a blodyn yn ei chap.”

Daw Mai â llon'd ei breichiau o'r ceinion tlysaf wnaed
Gan wlith, a gwlaw, ac haulwen, a thafl hwy wrth ei thraed.

Erbyn Gorphenaf:—

Yn awr mae'r eneth fechan òrweddai yn ei chryd,
Yn ddynes gyflawn oedran gynefin gyda'r byd.

Yn Awst, ar fil o faesydd ei bryd ar gasglu roes,
Ar gyfer dyddiau cystudd a llesgedd diwedd oes.

Yn Medi:—

Hi wisga'i phen â thwysen, o haidd a gwenith gwyn,
A bonet wellt bleth-felen yw'r ffasiwn y pryd hyn.
Yn Hydref ddail-angladdol i'w chader wellt yr ä,
Fel pob hen wreigan siriol, i feddwl am yr ha'.
Hi drefna'i thŷ yn Nhachwedd, a selia'r 'wyllys rôl,
Gan adael ei holl gyfoeth i'w chwaer sydd ar ei hol.

Ond mae'r hen flwyddyn wedi myn'd,
Yn oer a gwyw ei gwedd;
Hi gloddiodd fedd i lawer ffrynd—
Mae hithau yn y bedd.

Nodweddion y misoedd a geir drachefn yn y penillion i'r flwyddyn 1862, yn nghydag addysg neu ffraetheb yn codi'n naturiol oddiar hyny:—

Elusengarwch (Ionawr):—

Mis oer yw hwn i'r trwyn a'r traed,
A'r dwylaw sydd heb fenyg;
Os hoffech ei gynesu ef,
O, rhowch i'r tlawd galenig.

Awgrym lednais:

Afreidiol dweyd i'r ystlen deg,
A'r llanciau sydd yn caru,
Fod y pedwerydd dydd ar ddeg
Yn ddydd i'r adar baru.