tlysion wedi eu gwisgo mewn iaith seml a chynghanedd ystwyth. Teimla'r awen yn sionc a nwyfus, fel un wedi ei rhyddhau o gaethiwed:
Diolch 'rwyf wedi dwad
I iawn le yn yr hen wlad;
O fy mro hardd, am ryw hyd,
Wele fi'n ol, f'anwylyd!
Mae byw gerdd yn mhob gwig;
O! goedydd bendigedig,
Yn ein hoes byw'n hoyw'n hir
Allan o'r Wlad ni ellir.
Ai dichonadwy rhagori ar y darn canlynol fel desgrifiad o orsaf-feistr awenyddol yn mwynhau yspeidyn o dangnefedd yn nghanol ei fywyd helbulus: Hyfryd yw min yr Hafren
I roi tro 'rol gyru'r trên
A dilyn hyd y dolydd,
Efo'n nhrwyn a'r afon rydd—
Rhoi llafn o bren ar y llif,
Ei gynllwyn i'r gwyn genllif;
A'i weled yn d'od eilwaith
Ar y dwfr i nofio'r daith-
Fel bardd yn ngafael y byd,
A buan donau bywyd.
Sonia am dano ei hunan yn ymneillduo i "gŵr y coed i greu cân," a'r adar yn ymrithio ger ei fron gan dynu oddiarno rhyw gyfarchiad neu ddarnodiad pert, cyn dlysed a dim a ymddangosodd yn yr iaith er pan ganodd Emrys ei awdl ar y "Greadigaeth":—
O dirion fron, daw'r Fronfraith
O gyll frig, ac Asgell Fraith ...
Un fedr wrando ac edrych
Yn lled graff yw Llwyd y Gwrych...
Ac o'r drain gwasgaru dros
Y llwyn wna nodau'r Llinos
Aderyn dau nodyn ydyw,
Greulon ei chalon i'w chyw;
Ond er ei thôn undonog,
Y wlad gâr glywed y Gog...
Onid hardd gwel'd Deryn Tô!
Rhyw grwtyn byr o gritig
Yw ef yn nghyngerdd y wig-
Un gwell am ganfod gwallau
Yn lleill, nag am eu gwellhau.
