PENNOD V.
ARGOELION.
Argoel yw arwydd, rhagarwydd, rhagddangosiad o dda neu ddrwg. Yr oedd llawer o'r hen bobl, o herwydd amldra cyfyngdra eu gwybodaeth, yn byw mewn braw gwastadol, gan gymmaint o arwyddion drwg oedd yn ymgynnyg iddynt, naill ai oddiwrth anifail, aderyn, neu freuddwyd; ac y mae rhyw wmbredd o'r mân argoelion hyn eto heb eu dileu oddiar gof y werin, y rhai nas gellir, mewn rhyw ystyr, eu rhestru o dan yr enw dewiniaeth, eto y maent yn dwyn perthynas agos â dewiniaeth—dull o ddewiniaeth oedd gwneuthur pob math o goel—dodwn liaws o honynt i lawr yma, gan ddechreu gyda
LLEN Y MILOD
neu anifeiliaid. Rhoddai yr hen bobl lawer o goel ar ryw anifeiliaid, megis fod yn ofynol pan welid ceffyl gwyn, wneyd gris croes ar gefn yr esgid, er mwyn cael ffawd dda, hyd nes y gwelid ceffyl gwyn arall; ond os edrychid ar y ceffyl ar ol croesi, elai y swyn i golli. Yr oedd gweled ceffyl teneu yn argoel hynod ddrwg, ond gweled ceffyl Nid tew, os heb fod o liw du, oedd argoel dda. oedd neb, gynt, mor ffol a phrynu ceffyl, unrhyw amser, heb reol bendant i hyny, a dyma hi:
"Un troed gwyn y ceffyl pryn,
Dau droed gwyn y ceffyl pryn;
Tri throed gwyn, yn graff edrych arno.
A phedwar troed gwyn, dos ymaith hebddo."
