Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu/159

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Yn ol yr hen goelion, coleddid amryw dybiau yn nghylch dyddiau peryglus neu aflwyddiannus, a phwy bynag a syrthiai mewn dolur ar un o'r dyddiau hyny a fyddai yn debyg o farw o'r dolur hwnw, neu ar bwy bynag y gollyngid gwaed ar un o'r dyddiau hyny, byddai perygl am ei fywyd cyn pen tair wythnos ar ol hyny; a phwy bynag a gychwynai i daith bell ar un o'r dyddiau hyny, fyddai mewn perygl am ei fywyd cyn y dychwelai yn ol; a phwy bynag a ddechreuai orchwyl pwysig ar un o'r dyddiau hyny, odid y delai y gorchwyl hwnw i ddiben da; a'r plentyn a enid ar un o'r dyddiau hyny fyddai mewn perygl o farwolaeth ddisyfyd. Yr oedd dyddiau ereill, mae'n wir, yn cael eu cyfrif yn llwyddiannus i ddechreu achosion pwysfawr, y rhai a hylwyr gredid ac a drosglwyddid fel chwedlau aelwyd o oes i oes, ond yn rhy faith i'w cyfleu yma, gan hyny awn yn mlaen. at y pethau canlynol, y rhai yn mhlith mil a mwy o bethau ereill, a ystyrid yn argoelion da a drwg. Hynod o amrywiol a lliosog oeddynt yr arwyddion yn nghylch helyntion carwriaethol, a phob arwydd, wrth reswm, yn gywir i'r dim.

Fel y mae yn hysbys i bob dyn ystyrbwyll, ni feddyliai neb o drigolion yr hen amser am wneyd dim ond wrth reol a threfn—pan yn ymwneyd â'r Beibl, gofalent hwy, bawb o honynt, am wneyd wrth yr un reol—nid pob un ei ffordd ei hun, fel ag yn yr oes oleu hon, fel ei gelwir, eithr pawb yn gofalu am gadw y cynghorion i'r llythyren. Dodwn yma ychydig ddyfyniadau allan o hen ysgriflyfr carpiog o'r enw Y Gwir Lyfr Tesni, wnaeth saith o wyr Doethion, yn wir yn ol y XII. arwydd a'r VII. Blaned yn y flwyddyn 1728," fel hyn:

"Gadewch i wr ifanc, morwyn, neu wraig weddw, farcio pan welont hwy gyntaf y lleuad newydd ddywedyd yn y munyd hwnw yn ddirgel