ECHDOE.—Y diwrnod o flaen ddoe. Ech yw tro, gwrthdro, pegwn; fel yn echel. Felly Doedro yw Echdoe, a Nosdro yw Echnos.
FFORDDIO.—A arferir ar lafar cyffredin am to raffordd. "Nis gallaf fforddio talu cymmaint."
FFRWCSIO.—Cyfystyr ar leferydd gwlad â ffrystio, ffwdanu, bod ar ormod brys, &c.
GARGLWM.—Ceir gargam yn fynych ar dafod gwlad—knock-kneed, a gradd pellach o'r un natur o anaf ar druan yw hwn—twist-kneed. "Yr hen garglwm budr, brwnt, i ti," meddir, fel difriaeth am un gwyrgam ei osgedd ar lwybrau moes a lledneisrwydd.
GEFAIL GŴN.—Teclyn cymmalog wedi llithro bron dros gof gwlad ydoedd yr "Efail Gŵn." Byddai yn cael ei harfer yn lled gyffredin yn yr oes o'r blaen i lusgo cŵn o'r Eglwysydd, ond gellir tybio y buasai ei chyffyrddiad â'r cŵn yn cynnyddu'r cynhwrf yn fwy na heb. Erbyn hyn, trwy fod y cŵn i gyd yn aros gartref ar y Suliau, y mae gwasanaeth yr oll o'r hen efeiliau hyn ar ben, ond ymddengys fod rhai o honynt yn nghadw mewn conglau a chilfachau yn nghysswllt ag amryw o'r Eglwysydd—un yn Eglwys Gadeiriol Bangor, un yn Nghlynnog Fawr, un yn Llaniestyn, &c. O gylch 60 mlynedd yn ol, yr oedd un yn nghadw yn Llanbedrog, mewn hen goffr mawr derw, ag yn ei waelod ddolenau cryfion, wrth y rhai y sicrheid cadwynau ac y colerid y cŵn a ddelent i'r Eglwys, rhag iddynt aflonyddu y gwasanaeth.
GRIFFT SER.—Math o sylwedd glas-wyn tryloew, meddal, a ddisgyn, meddir, ar amserau o'r sêr. Dywedir ei fod yn fuddiol i wella amryw glefydau—attal effeithiau swynyddiaeth. &c.
GYLFIN. Pig aderyn. "Che's i ddim gvlfiniad o fwyd heddyw—ddim cymmaint ag aethai i big 'deryn bach."
