Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu/329

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon
Wedi myn'd yn gocin glân.
(Cocking). O cock, ymladd ceiliogod.
Y ceffy! a bawr a bery.
Yd mall, bara mall.
Y fuwch mewn ymrafael â'r dâs wair.
Y march a rech garia'i bwn.
Ymladd dau fywyd.
Yn benben-glustiau.
Yn fwg ac yn dân i gyd.—Y ffwdanus.
Yn llaw ac yn droed.
Yr hen geubal bwyteig.
Y sawl a gysgo heb swper a gyfyd heb ddyled.
Y sawl fwytao fwyaf o botes gaiff fwyaf o gig.
Y sawl ŵyr fwyaf a dwyllir fynychaf.
Y tri math goreu o bysgod.
Brithylliaid Cwmdwythwch, torgochiaid Llyn Tarddeni (Llyn Quellyn), a gleisiaid Aberglaslyn.

Yr oedd tri yn rhif cyssegredig gan ein hynafiaid. Byddent yn dra hoff o gael tri gwrthddrych o'u blaen i addoli, megis uniad tair afon, tri chrug ar rai o'n mynyddoedd, megis yr Eifl—y tair cromlech, gynt, ar lechwedd ddwyreiniol Mynydd y Rhiw yn Lleyn, a'r tair ger Ystumcegid yn Eifionydd, &c. Arferent, bryd arall, ddywediadau mewn ffurf odlyddol—wele ychydig o lawer o honynt:—

Ar hindda mae gweithio
Rhag newyn pan ddelo.

Caiff un pâr o dafodau
'N fynych sychu cant o glustiau.

Dysg i'th blentyn ennill da,
Cyn dysgu modd dyfetha.

Gyda'r cwn yn cysgu,
Gyda'r chwain yn codi.

Haul y borau byth ni bydd
Yn parhau drwy'r oll o'r dydd.


.