priododd ferch y gŵr. Buont fyw yn ddedwydd ar hyd eu hoes ac ni welwyd ac ni chlywyd byth mwy y Bwgan Coch Bach.
Hwyrach y gofynnwch pam yr adroddaf stori mor blentynaidd mewn oes lle y darllenir hyd yn oed gan blant ysgol storïau wedi eu patrymu ar fywyd prysur, aflonydd y byd o'u cwmpas. Dyna yn union pam yr adroddais y stori. 'Roedd storïau o'r fath yn rhan o fywyd cefn gwlad yn nyddiau fy ieuenctid. Ni fuasai darlun o hwyl cefn gwlad yn gyflawn heb y storïau. 'Roedd llanciau fel W.H. wedi eu trwytho mewn storïau cyffelyb. Da fuasai gennyf be bawn yn cofio cynnwys llawer o'r storïau, "Merch Brenin Demerara" a llawer eraill, ond ni erys yn fy nghôf ond Y Bwgan Coch Bach. Ni ddeallais erioed pam 'roedd yn goch, pam 'roedd yn fach, beth oedd y cam wnaeth. Ond gwn gymaint yr hoffai ieuenctid y wlad y stori a gwn iddi berthyn i draddodiadau ac yn wir i ddiwylliant y genedl.
Mawr heddiw yw breintiau a chyfleusterau Cymry ifanc yr ardaloedd gwledig. Rhydd Aelwydydd yr Urdd a Chlybiau y Ffermwyr Ifainc le iddynt i ddatblygu iaith, a chrefft a thalent, i gael ymgom a hwyl a diddordeb i raddau na welwyd erioed o'r blaen. Ond ynghanol y cyfleusterau eang, peidier anghofio fod yr hen bleserau syml yn rhan o wê ac anwe hanes y genedl.
