Sylwyd uchod fod yr w gydseiniol yn debyg i f. Seinid f y pryd hynny nid rhwng y wefus a'r dannedd fel yn awr, ond rhwng y ddwy wefus; ac am hynny'r oedd hi'n debycach i w nag yw'r f bresennol. Dyna paham y gwelir hi'n cyfnewid ag w mewn geiriau fel cawod a cafod a'r cyffelyb. Y mae'n hysbys nad yw w gydseiniol yn cyfrif fel cydsain mewn cynghanedd, er y gellir ei hateb os mynnir: a chan fod f yn yr hen amser mor feddal, ac mor debyg i w, gellid ei phasio hithau yn y gynghanedd pan fynnid. Dyma ychydig enghreifftiau, o lawer a ellid eu dewis, o waith gwahanol feirdd:
"Mae celfyddyd | i'm claddu."—D. ap Gwilym.
"Heb fy llyf|r hoywbwyll Ofydd."—D. ap Gwilym.
"Peintiaw â chalch | pwynt fy chwaer."—Iolo Goch.
"Coler wen | cyfliw a'r aur."—D. ab Edmund.
"Fy nhrig fan | fy nhiriogaeth."—Guto'r Glyn.
"Dyn traws | wyd yn dwyn tros fôr."—Guto'r Glyn.
Ac i ddangos fod Tudur Aled yn caniatau'r rhyddid hwn, dyma dair enghraifft o'i gywyddau ef:
"Dy fodd, dos | a dyddiau daed."
"Bedd i holl fysedd | y llaw."
"I Fatholwch | a'i thalu."
Oni bai fod goddefiad i basio f, fe gynhwysai'r holl linellau hyn y bai a elwir "twyll gynghanedd".
Nid rhywbeth amhenodol i gyfarfod a phob gwall ydyw'r bai "twyll gynghanedd". Er fod y gramadegau dipyn yn wasgarog yn eu henghreifftiau, y mae'n amlwg mai hanfod y bai ydyw bod cydsain yn y gynghanedd heb ei chyfryw i ateb iddi. Pan ddêl dwy gydsain gyffelyb gyda'i gilydd, gallant ateb i un heb dwyll gynghanedd, fel yn llinell Wiliam Llŷn:
"Dy ddethol | di oedd ddoethaf."
Y mae'r goddefiad hwn yn adnabyddus i bawb. Ond pan fo llafariad rhwng y ddwy, ystyrrir bod yn rhaid cael dwy gyffelyb yn y pen arall i gyfateb iddynt. Ond er na
