RHAGAIR
Yn 1945 cyhoeddodd Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg bamffled ar " Ddysgu Iaith yn yr Ysgolion Cynradd." Rhoddwyd ynddo bwyslais ar yr elfennau hynny yng nghefndir diwylliannol Cymru y dylai pob plentyn o Gymro fod yn ymwybodol ohonynt, a cheisiwyd awgrymu polisi iaith effeithiol ar gyfer ysgolion cynradd yn y gwahanol ranbarthau. Gellir cymhwyso'r un egwyddorion sylfaenol at addysg plant dros un-ar-ddeg oed. Yn wir, collir llawer o ffrwyth ymdrechion yr ysgolion cynradd oni ellir sicrhau cynnydd sylweddol ar linellau cyffelyb yn yr ysgolion uwchradd.
Hyd yma, ni roes yr ysgolion hyn ystyriaeth briodol i le'r Gymraeg fel cyfrwng addysg, ac anfoddhaol yw safle'r Gymraeg fel pwnc yn eu cyrsiau gwaith. Yn y pamffled hwn gwahoddir Awdurdodau Addysg i wynebu'r safle bresennol. Cynigir awgrymiadau a all fod yn gymorth i ddatrys rhai o'r problemau, oherwydd heb waith effeithiol yn yr ysgolion uwchradd ni fyddant yn ffyddlon i'w rhwymedigaeth ddeublyg i ddiogelu genedigaeth fraint plant Cymru a'u paratoi ar gyfer gofynion ehangach y bywyd cyfoes.
B B Thomas[1]
- April, 1949.
