Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Y Fainc Sglodion.djvu/67

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

WEDI i Ann fyned i gadw tafarn ni chawsai fod yn aelod eglwysig. Nid da oedd bod ei henw ar Lyfr yr Eglwys ac ar dafarndy. Yr oedd yn wraig siriol a char- edig wrth natur. Bu farw ar ôl cystudd poenus. Wrth ei bedd siaradai hen weinidog duwiol, a dywedodd, "Adwaenwn Ann ers llawer o flynyddoedd, ac yr oedd yn un siriol a charedig. Os tafarnwraig ydoedd ers rhai blynyddoedd gofalai roddi dwfr am ben y gwirodydd poethion a werthai, fel na wnaethant ddrwg i neb, boed dlawd neu gyfoethog, a chwarae teg iddi. Hedd i'w llwch."

GŴR esgyrnog oedd H——, ysgwyddau llydain ganddo, a barf wen hir ac ôl cnoi baco fel dwy ffos goch arni. Ni fuasai bywyd o unrhyw werth yn ei olwg heb dafarn, cwrw a baco. Gweithiai yn galed o dan y ddaear, ac enillai gyflog da, a gofalai y cawsai tafarnwyr y dref ran dda ohono, er gwaethaf ei wraig a'i blant. Nid oedd capel na chrefydd yn cyfrif dim ganddo, ac ni bu enw Duw erioed ar ei fant ond mewn rheg. Casâi bobl y capel â'i holl egni, ac ni roddai ddimai i helpu'r un eglwys.

Cafodd iechyd da am flynyddoedd lawer, ond wedi iddo droi ei drigain oed, dechreuodd llwch, a mwg y tyllau tanddaearol, a'i waith caled adael eu hôl arno.

Amlwg ydoedd fod ei gorff cryf yn dechrau ymddatod, a thystiai'i gydweithwyr fod rhywbeth' wedi gafael ynddo.

Rhaid fyddai iddo roddi'i gerrig i fyny yn gynt nag y breuddwydiai. Collodd lawer stem o'r chwarel ac ar- hosodd adref yn gyfangwbl yn y diwedd. Ymwelai ei feddyg ag ef yn ofalus, ond ni wnâi ei gyffuriau les iddo. Pan oedd gydag ef un prynhawn, dywedodd yr hen greigiwr wrtho fel hyn: "Credaf mai doctor go sal wyt ti, a buasai'n well o lawer imi gael ffariar!"

Trôdd y meddyg rhadlon ato a dywedodd wrtho : "Waeth heb a rhoddi tail wrth wraidd hen goeden wedi dechrau crino!"