Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Yn Llefaru Eto.djvu/123

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Gyda golwg ar ffurf ei bregethau, cyfansoddi yn lled lac a diofal a wnai. Nid oedd yn gofalu llawer am drefnusrwydd yn rhaniadau y bregeth ac yn nghyflead ei faterion, yn hytrach cadwyn o sylwadau pert a chyfres o hanesion difyr a chymhariaethau priodol a geid ganddo. Byddai weithiau yn symud cymhariaeth o un bregeth i'r llall a gallai wneyd hyny heb niweidio y gymhariaeth na'r pregethau. Ond os oedd fel hyn yn ddibris o reolau caeth cyfansoddiad a saerniaeth pregeth, nid pregethu yn ddiamcan y byddai. Yn y bregeth, er engraifft, ar y geiriau hyny "Ai difater genyt ein colli ni?" y mae un meddwl yn rhedeg drwy y cyfan ac fel llinyn yn dal y perlau i gyd—y meddwl "nad difater gan Dduw ein colli ni." Cadwai olwg bob amser ar amcan mawr gweinidogaeth yr efengyl ac argyhoeddai bawb ei fod o ddifrif, ei fod yn genad dros Grist ac yn erfyn ar bechaduriaid i ddyfod i gymod â Duw. Tua diwedd ei oes gwelid hyn yn fwy—fwy amlwg, rhyw ddwysder teimlad fel pe byddai cyflwr y gwrandawyr yn pwyso yn drwm ar ei feddwl, yr hyn a barai fod ei apeliadau yn hynod effeithiol. Pan ychwanegwn at y pethau hyn y cymeriad gloeyw a gadwodd am oes faith, ei dduwioldeb diamheuol, a'r "eneiniad oddiwrth y Sanctaidd hwnw" yr hwn oedd mor amlwg yn gorphwys ar ei ysbryd a'i bregethu, nid rhyfedd fod ei weinidogaeth wedi bod mor fendithiol âg eiddo odid neb yn Nghymru.

Byr-hanes

Ganwyd Joseph Thomas yn Llangynog ar y 13eg o Fedi, 1814. Chwarelwr oedd ei dad, a bu yntau yn gweithio yn y chwarel am 12 mlynedd. O'r addysg brin oedd i'w chael yr adeg hon gwnaeth ddefnydd da, ac ymroddodd gyda hoffder at waith yr Ysgol Sul. Yn nglyn a'r diwygiad dirwestol tua 1836 y dechreuodd ar waith cyhoeddus. Yn 1839, dan weinidogaeth Dr. Owen Thomas, y cafodd droedigaeth amlwg. Nadolig, 1840, yr oedd yn areithio ar ddirwest yn Llwyneinion, ger y Bala, cyfarfu yno â Dr. Edwards, yr hwn a'i hanogodd i ddod i Athrofa y Bala. Bu ddwy flynedd a haner yn y Bala, a thair blynedd yn genhadwr yn Bilston a Birmingham. Yn nechreu 1848 yr aeth i Garno, yno y treuliodd weddill ei oes, gan enill pob anrhydedd y medrai ei enwad roi iddo; ac fel Joseph Thomas, Carno, yr anwylir ei goffadwriaeth gan Gymru oll. Ordeiniwyd ef yn 1847. Bu farw Ionawr 14, 1889, yn 74 mlwydd oed.