IV.—GYDA LLYNNOEDD KILLARNEY.
TRA y penderfynai y criw pa un ai pabellu yn Innisfallen ynte gwthio'r cwch. i'r gwynt a'r tonnau wnaent, cerddais eilwaith gylch yr ynys henafol, ar hyd ffordd balmantodd y mynachod, yn berffaith foddlawn i dreulio noson arni, a cheisio bod yn fynach am ddeuddeng awr. Yn fy ymyl yr oedd muriau adfeiliedig y mynachty hynaf yn yr Iwerddon, ond mynachty Kildare, lle but dysg a chrefydd ganrifoedd yn ol yn flodeuog. Yr adeg honno y Gwyddel oedd y dysgedicaf ym Mhrydain. Ni fedrai neb ysgrifennu yn well nag ef, mae ei hen lawysgrifau yn synnu ysgrifenwyr y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Meddai allu hynod i dorri'r priflythrennau a'u hamliwio'n dlws, a thynnai ddarluniau cywrain i egluro adnod neu frawddeg o'r Beibl, megis hanes Cain ac Abel.
Wrth edrych hanes yr Iwerddon
