Neidio i'r cynnwys

Tudalen:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu/79

Oddi ar Wicidestun
Prawfddarllenwyd y dudalen hon

Er bod pob math ar deithi yn rhan o'r etifeddiaeth a gawn, ni ddont i'r golwg bob amser ar unwaith, fel y daeth, dyweder, 'bawd troed Enoc Huws.' Gŵyr pob un am y naid dros un genhedlaeth' y byddai ei daid a'i nain mor hoff o sôn amdani. Y mae'n fater dadl a ellir trosglwyddo nodweddion a gafwyd mewn bywyd anodd yw dweud paham y ceir amrywiadau. Ond nid oes dadl na welir pob math ar nodweddion yn parhau mewn teuluoedd o oes i oes—hynodrwydd fel hirhoedledd; nodweddion dinod fel gwallt cyrliog; nodweddion afiachus, fel y gwaedu y dioddefai mab y Tsar oddi wrtho; nodweddion gwerthfawr fel tymer siriol, a rhai niweidiol, fel anallu i gymryd poen. Ambell dro, pan feddyliom am enghreifftiau fel gwefus teulu Hapsburg, tueddir ni i feddwl bod etifeddiaeth yn orthrwm anorfod. Gwyddys am deulu lle parhaodd pum bys am chwe chenhedlaeth—hynodrwydd mor ddiddefnydd! Ymhlith disgynyddion un Nougaret, y gwyddys ei fod yn ddall yn 1674, ceir nifer yn dioddef oddi wrth yr un anhwylder o genhedlaeth i genhedlaeth. Clywais weinidog Wesleaidd yn mynd yn huawdl wrth olrhain teulu y Jukes enwog, ysywaeth, o'r America, ac ni raid i neb fynd o'i gylch ei hun i weled parhâd anorfod nifer o nodweddion, drwg a da, yn arbennig nodweddion Mendelaidd. Tuedda rhai ysgrifenwyr, efallai, i bwysleisio gormod ar barhâd elfennau seilwon, peryglus, ond y mae'r ochr arall yr un mor wir, fel y gwelir o astudio achau Darwin, neu Bach, neu rai o wŷr galluocaf Cymru.