Yn Llefaru Eto/David Charles Davies Byr-hanes

← David Charles Davies Fel Pregethwr

Yn Llefaru Eto gan Anhysbys

David Charles Davies Pregeth-Gwyrdroad o'r Efengyl, Galatiaid i. 6, 7 →

Byr-hanes

Ganwyd David Charles Davies yn 1826. Yr oedd yn wyr i David Charles o Gaerfyrddin ac yn nai i Edward Jones, Aberystwyth. Wedi bod am dymor yn ysgol John Evans, Aberystwyth, y dref lle'i ganwyd, aeth i'r Bala yn unarddeg oed. Oddiyno gyrwyd ef at un Fletcher, yn byw gerllaw Hanley, er mwyn ei barotoi i sylweddoli ei fwriad o fyn'd yn farister. Ysgol oedd gan Mr. Fletcher i blant rhieni cefnog eu hamgylchiadau; ac ymddengys fod yno fwy o fywyd ffasiynol nag o ddysgu. Yn Hanley, pa fodd bynag, y dechreuodd David Charles Davies dyfu yn bregethwr, heb yn wybod iddo ei hun, wrth gynorthwyo yr ychydig Gymry fyddai yno yn ymgynull i gydaddoli. Ac efe eto yn fachgen, aeth i Lundain, i efrydu ar gyfer graddau y Brifysgol yno. Enillodd y "B.A.," yn unarhugain oed, a'r "M.A." yn dair ar hugain. Newydd orffen arholiad y "B.A.," symudodd i Brifysgol Glasgow, nid i gymeryd y cwrs i gyd, ond i ddilyn rhai o'r dosbeirth. Yno, yn fwy o bosibl nag yn Llundain, y cymhwyswyd ef i fod yn amddiffynydd y ffydd, trwy daro ar lawer o wyr ieuainc meddylgar oedd wedi llithre i ameu a gwadu.

Tra bu yn Llundain, cyhoeddid ef i bregethu mewn rhai o'r lleoedd Cymreig, a hyny yn aml heb ei ganiatad. Elai yntau bob amser yn ddi—nag. Gartref yn y Tabernacl y rhowd llais yr Eglwys i'w anfon ef allan fel pregethwr, ar ol iddo fod yn pregethu yn achlysurol am flynyddau. Bu yn gweinidogaethu yn Llanfair Muallt ddwywaith ; a rhwng y ddau dymor hyny, bu yn Lerpwl, gyda'r gwaith cenhadol a roes fod i Eglwys Windsor Street. Yn ystod ei ail dymor yn Llanfair Muallt y priododd Mr. Davies â Miss Cooper o Langollen. Y Dref Newydd oedd ei gartref nesaf; ac wedi arhosiad byr yn y fan hono, symudodd i'r lle oedd i fod yn gylch ei lafur am chwarter canrif; ac fel David Charles Davies, Llundain, yr adnabyddid ef bellach, nes iddo wneyd ei gartref yn Mangor yn 1882. Yn niwedd 1888, derbyniodd alwad unfryd y Deheudir i fyn'd yn Brifathraw Coleg Trefecca, lle y llafuriodd yn egniol hyd derfyn ei yrfa. Yn wir ni wyddai efe ddim am seguryd o'r dechreu i'r diwedd. Tra y bu yn Mangor yr oedd Eglwys Prince's Road dan ei ofal; a chyda hyny, dros ran o'r amser, cadwai gyfarfodydd wythnosol yn y Graig, ac yn Nghapel Saesneg Porth Aethwy. Bu farw yn Medi, 1891, O fewn ychydig ddyddiau i'r adeg yr oedd efe i fod yn y Bala, yn pregethu ar ail agoriad y Coleg hwnw.

"Dyna ddymunwn i," ebai Mr. Davies yn un o'i bregethau diweddaf, a'r Beibl agored yn ei ddwylaw, gan ddangos yr Hen Destament i ddechreu, a'r Newydd wed'yn, ac yna ddal i fyny y ddalen wen sydd rhyngddynt, "dyna ddymunwn i,—fod fy mywyd i yma fel yr Hen Destament, yn llawn o ddysgwyliadau a dyheuadau; a mywyd i yna, fel y Testament Newydd, yn llawn o gyflawniadau, yn para i ymestyn byth yn mlaen; a'r amgylchiad sydd rhyngddynt fel y ddalen wen sy'n gwahanu ac eto yn cysylltu 'r ddau."