Yr Ysgol Gymraeg/Ben yn y ffos

← Ar y ffordd i'r ysgol

Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen

Hwiangerddi eto →

BEN YN Y FFOS.
(Trwy ganiatad yr awdur).

AETH Hugh a Ben, yn fechgyn llon,
Hyd ochr y fron i rodio;
Ac wrth ddod adre' gyda'r nos,
Fe ddaeth y ddau i groesi ffôs,
A ffôs go ddofn oedd honno:
Wrth geisio camu carreg sarn,
Fel 'rwyf o'r farn bu'r digwydd,
A chyda 'sgrech a grynnai'r cwm,
Mi lithrodd Ben fel darn o blwm,
A syrthiodd ar ei ogwydd.
A Hugh mewn dychryn gym'rai'r goes,
A ffoes i'r tŷ gan waeddi;
Rhwng colli'i wynt a dychryn du,
Nis gallai ddweyd pan ddaeth i'r tŷ
Ond, "Ben!"———a ffos!"———a "boddi!"
Cynhyrfai'r teulu oll gan fraw;
Pawb ar bob llaw yn gofyn—
"Pa beth? Pa fodd? Pa le? Paham?"
"A yw e'n ddwfn?" gofynnai'r fam;
Atebai Hugh mewn dychryn—
"Mae at ei fferrau yn y dŵr,
Mi fydd yn siwr o foddi."
Ei dad, dan wenu, droai draw,
Gan ddweyd, "Taw, taw a gwaeddi,

Gad yna'th lol, os felly mae,
Mi ddaw o'r ffôs yn eitha'.
"Na, na, dowch, dowch," medd Huw mewn braw,
"Mae'i ben i lawr yn gynta'."
—Llew Tegid.

GEIRFA.

OCHR Y FRON, hillside, slope.
RHODIO, walking.
FFOS, ditch.
CAMU, stepping.
CARREG SARN, stepping stone.
BU'R DIGWYDD, it happened.
'SGRECH, scream.
CRYNNAI'R CWM, the glen shook.
LLITHRODD, he slipped.
PLWM, lead.
SYRTHIO AR EI OGWYDD, gliding (into the ditch)
GYM'RAI'R GOES, took to his heels, ran.
GAN WAEDDI, shouting.
COLLI'I WYNT, becoming breathless.
CYNHYRFU, exciting, arousing.
BRAW, fear.
FFERRAU, ankles.
DAN WENU, smiling.
LOL, nonsense.