Yr Ysgol Gymraeg/Cyfarchiad i wennol gyntaf y tymor

← Mynd am dro yn yr haf

Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen

Rhifyddiaeth →

Un o weithiau GWILYM HIRAETHOG (1802—1883). Wele chwe phennill o'r naw sydd yn y gân swynol hon.
CYFARCHIAD I WENNOL GYNTAF Y TYMOR.

WENNOL fwyn, ti ddaethost eto,
I'n dwyn ar go' fod haf ar wawrio,
Wedi bod yn hir ymdeithio,
Croeso, croeso iti;
Nid oes unrhyw berchen aden,
Fwy cariadus na'r wenfolen,
Pawb o'th weled sydd yn llawen;
Ebe'r wennol—Twi, twi, twi.

Ha! mi wela'th fod yn chwilio
Am dy nyth o dan ein bondo,
Y mae hwnnw wedi syrthio,
Wennol, coelia di;
Nid myfi yn wir a'i tynnodd,
Gwynt a gwlaw y gaea' a'i curodd,
Yntau o ddarn i ddarn a gwympodd;
Ebe'r wennol—Twi, twi, twi.

Wennol dirion, paid a digio,
Gelli wneud un newydd eto;
A phe gallwn, gwnawn dy helpio—
Aros gyda ni.
Casglaf glai, cei dithau 'i weithio,
A chymeraf ofal trosto,

Rhag i'r 'deryn tô ddod iddo:
Ebe'r wennol—Twi, twi, twi.

Wennol bach, paham diengi
Draw oddiwrthyf? Paid ag ofni:
Aros, bydd yn gyfaill imi—
'Rwy'n dy garu di.
Credu 'rwyf fod gennyt galon
Bur, ddiniwed, gywir, ffyddlon—
Peth anfynych ymhlith dynion;
Ebe'r wennol—Twi, twi, twi.

Mae'th ddyfodiad, addfwyn wennol,
Ini'n dysgu gwersi buddiol,
Ar bob tymor yn olynol,
Yr ymweli â ni.
Wyt yn adwaen dy dymhorau,
Ac yn cadw dy amserau,
"Cymrwch rybudd, gwnewch fel finnau,"
Ydyw'r llais ymhob twi, twi.

Dyna gamp a ddysgi eto—
Cadw'th wisg yn lân a chryno,
A thithau'n trin y clai a'i ddwbio
Wrth wneud dy waith.
Hoffwn innau ddysgu honno—
Trin y byd a myned trwyddo,
Heb halogi'm gwisgoedd ynddo,
Na rhoi arno'm calon chwaith.

GEIRFA.

CYFARCHIAD, greeting.
WENNOL FWYN, gentle swallow.
DWYN AR GO', reminding.

PERCHEN, possessor	bird
ADEN, wing

BONDO, roof-the overhanging part, eaves.
COELIA, believe.
PAID A DIGIO, do not pout.
CLAI, clay.
PAHAM DIENGI? why dost thou flee?
DINIWED, innocent.
CYWIR, true.
ANFYNYCH, uncommon, unusual.
DYFODIAD, coming, appearance.
GWERSI BUDDIOL, beneficial lessons.
YMWELED A NI, visiting us.
"CYMRWCH RYBUDD, take heed.
CAMP, feat.
GLAN A CHRYNO, clean and tidy.
TRIN Y CLAI A'I DDWBIO, mixing or kneading the clay (in building the nest).
TRIN Y BYD, dealing in worldly affairs.
HEB HALOGI'M ... CHWAITH. The little bird keeps itself clean (even while working in clay); and the poet says that he would like to learn that lesson. He would like to be able to go through life with a stainless character; and without giving too much thought to the affairs of this world.