Yr Ysgol Gymraeg/Myfi sy'n magu'r baban

Yr Ysgol Gymraeg

gan Owen Jones Owen

II.
MYFI SY'N MAGU'R BABAN.

MYFI sy'n magu'r baban,
Myfi sy'n siglo'r crud,
Myfi sy'n hwian, hwian,
Ac yn hwian hwi o hyd.
Bu'n crio'r bore heddyw
O hanner nos dan dri,
Ond fi'n sy'n colli'm cysgu,
Mae'r gofal i gyd arnaf fi.

Myfi sy'n magu'r plentyn
Bob bore, prynhawn, a hwyr;
Y drafferth sy'n ei ganlyn,
Fy hunan yn unig ŵyr;
Nis gŵyr ef air o Saesneg,
Na'r un gair o'n hen iaith ni;
I ddysgu'r tywysog bychan
Mae'r gofal i gyd arnaf fi.

Ond os caf fi ei fagu
I fynd yn llencyn iach,
Caiff iaith brenhinoedd Cymru
Fod rhwng ei ddwy wefus fach;
A phan ddaw ef yn frenin,
Os na wna fy nghofio i,
O, cofied wlad y cenin,
Y wlad sydd mor anwyl i mi.
—Ceiriog.

GEIRFA.

HYFRYD, teg, mwyn, pleasant.
GWENU, edrych yn siriol, smiling.
PYNCIO CAN BERAIDD, canu yn felys, singing a sweet song.
LLWYNI, perthi, mân-goed, bushes.
ALAW, cân, cerdd, air, song.
RHIENI, tad a mam, parents.
PENNILL, verse.
HWIAN, suo i gysgu, lulling to sleep.
FI PIA SIAN, Sian is mine.
TROL, cart.
MERLYN TWT, ceffyl bach del, a nice pony.

GWARTHEG, mwy nag un fuwch, cows.
PORI AR Y CLWT, pori ar y cae bach o flaen y tŷ.
CRYN NIFER O, a number of.
TAFLODD FY HET, he threw my hat.
CROGI, hanging.
ERS WYTHNOS ODDIAR DYDD IAU, since a week on Thursday.
DODWY, laying (eggs).
GLAME = CALAN MAI, the beginning of May.
WEDI SYNNU, surprised.
YCHWANEG, mwy, more.
CLOCSIAU, clogs.
MI BARAN, they will last.
PEDOLAU, shoes, "steel bits" under the clogs.
DIPYN HWY, a while longer.
MORIO, mynd ar y môr, sailing.
PADELL FFRIO, frying pan.
CHWYTHU, blowing.
TAW, stop.
ARDDERCHOG, rhagorol, splendidly.
YMWELD, visiting.
CYSTAL HWYL, as much fun.
OS GWELWCH YN DDA, if you please.

II.

TRAFFERTH, trouble.
NIS GŴYR EF, he knows not.
TYWYSOG, prince.
GOFAL, care.
LLENCYN, youth.
IAITH, language.
BRENIN, king.
GWEFUSAU, lips.
GWLAD Y CENIN, the Land of the Leek, Wales.

Nodiadau