PEREDUR AB EFROG.
——————
EFROG IARLL oedd biau iarllaeth y Gogledd. A saith mab oedd iddo.
Ac nid ar ei gyfoeth yn fwyaf y byddai
Efrog byw, ond ar wrol-gampau, a rhyfeloedd ac ymladdau. Ac fel y mae yn fynych
i'r neb a ganlyno ymladdau a rhyfeloedd,
lladdwyd ef a'i chwe mab.
Seithfed fab a
oedd iddo. Peredur oedd ei enw, a'r
ieuengaf oedd hwnnw. Ac nid oedd mewn
oed i fynd i ymladd nac i ryfel, petai mewn
oed efe a laddasid fel y lladdwyd
ei dad a'i frodyr. Gwraig ddoeth,
ofalus, oedd yn fam iddo. A
phryderu a wnaeth yn fawr am
ei hun mab a'i chyfoeth, a hynny
a gafodd yn ei chyngor-ffoi i anialwch a
diffpethwch didramwy ac ymadael â'r cyfaneddau. Ni adawodd yn ei chymdeithas
ond gwragedd, a meibion, a dynion didraha,
na allent ac na weddai iddynt nac ymladd
na rhyfela. Ni adawai i neb, yn y lle y
clywai ei mab, gynnull na meirch nac arfau,
rhag dodi o'r mab ei fryd arnynt. Ac i'r
fforest yr ai y mab beunydd i chwareu, ac i
daflu darnau o goed ac ysgyrion. Ac un
diwrnod efe a welai ddeadell eifr ei fam, a
dwy ewig yn gyfagos i'r geifr. A rhyfeddu
yn fawr a wnaeth y mab fod y ddwy hynny
heb gyrn, a chyrn ar y rhai eraill. A