| Acsion (f.)
|
auction, sale
|
| adfeddiannu
|
to regain
|
| adnewyddu
|
to renew
|
| addurniadau (m. pl.)
|
ornaments
|
| ael (f.)
|
eyebrow, slope (of a hill)
|
| aeron (f. pl.)
|
berries
|
| afiaith (m.)
|
enjoyment
|
| aflonyddwch (m.)
|
disturbance
|
| agen (f.)
|
chink
|
| angen (m.)
|
necessity, need
|
| anghrediniol
|
unbelieving
|
| ais (f. pl.)
|
ribs
|
| alltud (m.)
|
exile
|
| amnaid (f.)
|
sign
|
| amneidio
|
to make a sign
|
| amrwd
|
raw
|
| amynedd (m.)
|
patience
|
| annaearol
|
unearthly
|
| annealladwy
|
un-understandable, incomprehensible
|
| antur (f.)
|
adventure
|
| anturiaeth (f.)
|
adventure
|
| anurddo
|
to spoil, to deface
|
| anwar
|
uncivilised
|
| anwariaid (m. pl.)
|
barbarians
|
| anwybod (m.)
|
unconsciousness
|
| anymwybodol
|
unconscious
|
| arbed
|
to spare, to save
|
| arcêd (f.)
|
arcade
|
| archadeiladydd (m.)
|
architect
|
| archwaeth (f.)
|
appetite
|
| arlunydd (m.)
|
painter
|
| asur
|
azure
|
| awchus
|
greedily, eagerly
|
| awgrym (f.)
|
suggestion
|
| Barbaraidd
|
barbaric
|
| basddwr (m.)
|
shallow water
|
| bau (m.)
|
bay
|
| beiddio
|
to dare
|
| berw (m.)
|
turmoil
|
| bisciau (f. pl.)
|
biscuits
|
| blawd (m.)
|
flour
|
| brawychus
|
terrified, terrifying
|
| bref (f.)
|
bleat
|
| bregus
|
frail
|
| breichled (f.)
|
bracelet
|
| brigau (m. pl.)
|
twigs, tops of trees
|
| brodorion (m. pl.)
|
natives
|
| brwdfrydedd (m.)
|
enthusiasm
|
| bryncyn (m.)
|
hillock
|
| bwriad (m.)
|
intention
|
| bwrlymu
|
bubbling
|
| bwyell (f.)
|
hatchet, axe
|
| byddarol
|
deafening
|
| bygwth
|
to threaten
|
| bywioliaeth (f.)
|
living, livelihood
|
| bywyn (m.)
|
kernel, pith
|
| Cadwyn (f.)
|
chain
|
| cain
|
beautiful, fine
|
| caledi (m.)
|
hardship
|
| camlas (f.)
|
canal
|
| canig (f.)
|
a little song
|
| cefnder (m.)
|
cousin (boy)
|
| ceryddu
|
to chide, to punish
|
| cist (f.)
|
chest
|
| clôs (m.)
|
enclosure, yard
|
| clwstwr (m.)
|
cluster
|
| clystrau (m. pl.)
|
clusters
|
| cnwd (m.)
|
crop
|
| coeth
|
pure, elegant
|
| cofrestrydd (m.)
|
registrar
|
| corfannau (m. pl.)
|
metrical feet
|
| corwynt (m.)
|
hurricane
|
| cotwm (m.)
|
cotton
|
| crasu
|
to bake, to air (clothes)
|
| crefft (f.)
|
profession, trade
|
| cregyn (f. pl.)
|
shells
|
| crochan (m.)
|
cauldron
|
| croesaw (m.)
|
welcome
|
| crombil (m.)
|
gizzard, heart, bowels (figuratively)
|
| crud (m.)
|
cradle
|
| crwban (m.)
|
turtle
|
| cydradd
|
equal
|
| cydymdeimlad (m.)
|
sympathy
|
| cyfaddas
|
suitable
|
| cyfamod (m.)
|
pact, agreement
|
| cyfandir (m.)
|
continent
|
| cyfarwyddid (m.)
|
direction, guidance
|
| cyfnewidiadau (m. pl.)
|
changes
|
| cyfnither (f.)
|
cousin (girl)
|
| cyfnos (m.)
|
twilight
|
| cyfran (f.)
|
share
|
| cyfrinach (f.)
|
secret
|
| cyhydedd (m.)
|
equator
|
| cylchynion (m. pl.)
|
surroundings, environment
|
| cymell
|
to persuade
|
| cymhelri (m.)
|
tumult
|
| cynhyddu
|
to increase
|
| cynhyrfus
|
agitated
|
| cynllun (m.)
|
plan, scheme
|
| cynnal
|
to support, to maintain
|
| cynneu
|
to light (a fire, a candle, etc.)
|
| cyrchu
|
to fetch, to approach
|
| cysegredig
|
sacred
|
| cyson
|
constant, consistent
|
| cwrel (m.)
|
coral
|
| cwta
|
short, abrupt-ly
|
| Chwalu
|
to scatter
|
| chwyfio
|
to wave
|
| chwyrn
|
rapid
|
| chwyrnllif
|
current
|
| chwys
|
perspiration
|
| Darganfod
|
to discover
|
| darganfyddwr (m.)
|
discoverer
|
| deheuig
|
deftly, neatly
|
| delfryd (f.)
|
ideal
|
| dellten (f.)
|
splinter, lath
|
| deniadol
|
attractive
|
| diamddiffyn
|
helpless
|
| dibriod
|
unmarried
|
| dibynnu
|
to depend
|
| didalent
|
ordinary, stupid
|
| didrugaredd
|
unmerciful-ly
|
| diferu
|
dripping
|
| diffeithwch (m.)
|
desert, jungle
|
| digywilydd
|
unashamed
|
| dihysbydd
|
inexhaustible
|
| diobaith
|
without hope
|
| direidus
|
mischievous
|
| dirwyn
|
to wind
|
| disychedu
|
to allay thirst
|
| diynni
|
without energy
|
| drwm-ddelw (f.)
|
drum-idol
|
| düwch (m.)
|
blackness
|
| dwrn (m.)
|
fist
|
| dyfais (f.)
|
invention
|
| dyfalbarhad (m.)
|
perseverance
|
| dygn
|
painfully, with determination
|
| dyheu
|
to yearn
|
| dylanwad (m.)
|
influence
|
| dyletswydd (f.)
|
duty
|
| dymchwelyd
|
to upset
|
| dyrysu
|
to become affected in one's reason
|
| Edmygedd (m.)
|
admiration
|
| egniol
|
energetic
|
| ehangder (m.)
|
expanse
|
| eiddgar
|
eagerly
|
| eiddo (m.)
|
belongings, goods
|
| enbydrwydd (m.)
|
peril
|
| enfys (m.)
|
rainbow
|
| ewyn (m.)
|
foam
|
| Ffafriol
|
favourable
|
| ffiaidd
|
loathsome
|
| ffiol (f.)
|
bowl
|
| fflangell (f.)
|
whip, lash
|
| ffodus
|
lucky
|
| ffroen (f.)
|
nostril
|
| ffrwyn (f.)
|
bridle, leash
|
| ffurf (f.)
|
form
|
| ffurfafen (f.)
|
sky
|
| Galanastra (m.)
|
destruction
|
| garddwrn (m.)
|
wrist
|
| gefell (m.)
|
twin
|
| gefeilliaid (m. pl.)
|
twins
|
| genedigol
|
native
|
| glanio
|
to land
|
| gwgoneddu
|
glorious, magnificent
|
| gwledd (f.)
|
feast
|
| golud (m.)
|
wealth
|
| gorwel (m.)
|
horizon
|
| gorymdaith (f.)
|
procession
|
| graddol
|
gradually
|
| graenus
|
of good grain
|
| gwahoddedigion (m. pl.)
|
guests
|
| gwallgof
|
insane
|
| gwaneg (f.)
|
wave, billow
|
| gwaredigaeth (f.)
|
deliverance
|
| gwarthaf (ar eu)
|
upon them
|
| gwartheg (f. pl.)
|
cattle
|
| gwddfdorch (f.)
|
necklace
|
| gweddaidd
|
decently
|
| gweddillion (m. pl.)
|
remains
|
| gweddol
|
fairly
|
| gwegil (f.)
|
nape of neck
|
| gweini
|
to serve, to wait at table
|
| gwelw
|
pale
|
| gwersyll (m.)
|
camp
|
| gwg (m.)
|
frown
|
| gwiail (f.)
|
twigs, rods
|
| gwingo
|
to wriggle
|
| gwledda
|
to feast
|
| gwregys (m.)
|
belt
|
| gwrysg (f. pl.)
|
stalks
|
| gwydn
|
tough
|
| gwylio
|
to watch
|
| gwylltio
|
to fly into a passion
|
| gwylltu
|
to hurry
|
| gwyro
|
to bend, to slope
|
| Hamddenol
|
leisurely
|
| helbul (m.)
|
trouble
|
| helynt (m.)
|
condition, bother, fuss
|
| hidl
|
copiously
|
| hinsawdd (f.)
|
climate
|
| hoen (m.)
|
vigour
|
| hudol
|
enchanting
|
| hwyrfrydig
|
reluctant, loath
|
| hylif (m.)
|
liquid
|
| hyll
|
ugly, hideous
|
| hyrddio
|
to hurl
|
| hysbysiad (m.)
|
advertisement, notice
|
| Iet (f.)
|
gate
|
| irgoed (f. pl.)
|
green trees
|
| Lapio
|
to wrap
|
| liana (m.)
|
a plant that winds round trees in the tropical forests
|
| lôn (f.)
|
lane
|
| Llafurus
|
laborious
|
| llain (f.)
|
patch, piece, long slip
|
| llannerch (f.)
|
glade
|
| llanw (m.)
|
tide
|
| llathen (f.)
|
a yard measure
|
| lledorwedd
|
reclining
|
| llesmair (f.)
|
trance
|
| llethr (m.)
|
slope
|
| llewych (m.)
|
brightness
|
| llid (m.)
|
anger, wrath
|
| llif (m.)
|
flood, saw
|
| llithio
|
to entice
|
| llithrig
|
slippery
|
| lluniaidd
|
graceful
|
| llwythau (m. pl.)
|
tribes
|
| llwythi (m. pl.)
|
loads
|
| llyfn
|
smooth
|
| llyfrgell (f.)
|
library
|
| llyfu
|
to lick
|
| llymarch (m.)
|
oyster
|
| Maethlon
|
nourishing
|
| manwydd (m. pl.)
|
brushwood, twigs
|
| masnachwr (m.)
|
merchant
|
| medr (m.)
|
ability
|
| meddal
|
soft
|
| miliwnydd (m.)
|
millionaire
|
| miniog
|
sharp
|
| môrgi (m.)
|
shark
|
| mwrthwl (m.)
|
hammer
|
| mwsogl (m.)
|
moss
|
| Neint, nentydd (f. pl.)
|
streams
|
| nwyddau (m. pl.)
|
goods
|
| Ochain
|
to groan, groaning
|
| ochenaid (f.)
|
sigh
|
| ofergoeledd (m.)
|
superstition
|
| Paradwysaidd
|
very beautiful, like paradise
|
| peiriant (m.)
|
machine
|
| pellafoedd (m. pl.)
|
distances
|
| penbleth (m.)
|
fix, perplexity
|
| pendant
|
definite
|
| penrhyn (m.)
|
cape
|
| perarogl (m.)
|
perfume
|
| persain
|
euphonious
|
| petruso
|
to hesitate
|
| pilyn (m.)
|
garment
|
| pistyll (m.)
|
spout, cataract
|
| planhigyn (m.)
|
plant
|
| porffor
|
purple
|
| porthladd (m.)
|
harbour
|
| posibilrwydd (m.)
|
possibility
|
| pryder (m.)
|
anxiety, worry
|
| profiad (m.)
|
experience
|
| prysgwydd (m. pl.)
|
brushwood
|
| purion
|
alright, good
|
| pyllog
|
full of pools
|
| Rhibyn (m.)
|
reef
|
| rhigwm (m.)
|
rhyme
|
| rhugl
|
fluently
|
| rhyfygus
|
presumptuous, acting like fools
|
| Sain (f.)
|
sound
|
| sawr (m.)
|
smell
|
| seibiant (m.)
|
rest, respite
|
| si (f.)
|
murmur
|
| simsan
|
fragile, rickety
|
| sionc
|
lithe, nimble
|
| sisial
|
to whisper
|
| sudd (m.)
|
juice
|
| sylweddol
|
substantial
|
| syniad (m.)
|
idea
|
| Tabwrdd (m.)
|
drum
|
| talp, telpyn (m.)
|
lump, big piece
|
| tannau (m. pl.)
|
strings (of a musical instrument)
|
| tarddell (f.)
|
source
|
| terfysg (m.)
|
noise, commotion
|
| trai (m.)
|
ebb
|
| trofannau (m. pl.)
|
tropics
|
| trymaidd
|
heavy
|
| trysorau (m. pl.)
|
treasures
|
| turio
|
to dig, to root up
|
| twr (m.)
|
tower
|
| twrr (m.)
|
crowd, large number
|
| tybio
|
to guess
|
| tyddyn (m.)
|
small farm
|
| Unol, yn unol â
|
united, according to
|
| unos
|
for one night
|
| urddas (m.)
|
dignity
|
| Weithion
|
now
|
| Ynghudd
|
concealed
|
| ymbalfalu
|
to grope
|
| ymborth (m.)
|
food
|
| ymchwil (m.)
|
search
|
| ymddiddan (m.)
|
conversation
|
| ymfudo
|
to emigrate
|
| ymgynghori
|
to talk over, to discuss
|
| ymledu
|
to become broader
|
| ysgarmes (f.)
|
skirmish
|
| ysgytiad (m.)
|
shaking
|
| ysigo
|
to crush, to sprain
|
| ystumiau (f. pl.)
|
gestures
|
| ystyllen (f.)
|
plank, board
|
| Encore
|
eto
|
| De l'eau
|
dŵr
|
| S'il vous plaît
|
os gwelwch yn dda
|
| Mon Dieu !
|
O Dduw! (lit. Fy Nuw.)
|
| Chère petite orpheline
|
annwyl amddifad fach
|
| L'arbre à pain
|
y Pren Bara
|
| Une huître
|
llymarch
|
FlennyFfordd Ynysoedd Môr y De o ddywedyd "plenty"
Mary fellowFfordd Ynysoedd Môr y De o ddywedyd gwraig neu ferch