berffaith dawel wedi myned trwy y ffurf, pan y mae ei galon yn hollol ddyeithr i ysbryd y pethau. Mae llawer un nad allai gysgu yn dawel gan argyhoeddiadau cydwybod pe yr esgeulusai y moddion ar y Sabbath, a myned i rodiana hyd y wlad; ond pe yr elai yr un un i'r bregeth bore Sabbath, a chysgu y rhan fwyaf o'r amser, a phed elai i'r ysgol y prydnawn ac heb sylweddoli dim ar y wers, ac i'r oedfa y nos d'i feddyliau ar bethau hollol ddyeithr i'r efengyl, efe a allai gysgu yn dawel y noson hono, fel dyn wedi gwneyd ei ddyledswydd.
Rhag twyllo ein hunain, hefyd, dylem fod yn ofalus rhag rhoddi gormod o bwys ar opiniynau rhai eraill am danom. Llywodraethir ni gan opiniynau rhai eraill am danom yn fwy nag y darfu i ni erioed feddwl. Mae dyn yn hoff o wybod beth y mae eraill yn ei feddwl o hono. Gwir y clywir rhai yn dyweyd, nad ydynt yn gofalu beth a ddywedo eraill am danynt, nac yn ei feddwl o honynt. Ond rhaid fod y rhai sydd yn dyweyd felly yn rhagrithio, neu ynte yn amddifad o gymeriad gwerth ei ddal i fyny. Mae yn naturiol i ddyn fod yn awyddus i wybod pa ystâd y mae yn ddal yn meddyliau rhai eraill. Tybed nad oedd yr awydd hwn yn Iesu Grist? "Pwy y mae dynion yn dywedyd fy mod i, Mab y dyn ?" "Pwy yr ydych chwi yn dywedyd fy mod ?" Onid llais y natur ddynol a glywir yn y cwestiynau hyn? Sut bynag, dyna ydyw y ffaith am danom ni i gyd, fod ynom ryw gywreingarwch am wybod y safle sydd genym yn meddyliau ein cyfeillion a'n cymydogion. A chan fod clust dyn mor deneu at hyn, odid fawr na ddaw i wybod ryw dro neu gilydd beth y mae eraill yn ei feddwl o hono; ac os daw i ddeall fod hwn a hwn, neu y rhai'n a'r rhai'n yn synied yn lled uchel am dano, am y rhinwedd hwn neu y rhinwedd arall, er y gŵyr ei gydwybod nad ydyw yn haeddu y ganmoliaeth, eto y fath ydyw cariad dyn ato ef ei hun fel y cred y ganmoliaeth yn hytrach na thystiolaeth ei gydwybod, os na bydd ganddo wyliadwriaeth mawr ar ei ysbryd. Mae yr un fath yn hyn å dyn yn dechre myned yn hen.
Nid ydyw dyn yn hoff o weled arwyddion ei fod yn myned yn hen; ac os cyferfydd hen gyfaill âg ef a'i anerch, "Wel, yr ydych yn edrych mor ieuanc heddyw âg oeddych ugain mlynedd yn ol," er y gŵyr y dyn nas gall y dystiolaeth fod yn wir, eto o herwydd fod y dystiolaeth yn disgyn yn felus ar ei glust, efe
